Tôi bật cười khi đọc bài viết này của Phong Uyên (PU) viết về “cần phân biệt Mác giả (là Mác-Lênin) và Mác thật (Mác-Ăngghen). Chắc là khi nghĩ ra “tít” bài báo, PU mừng và tự thưởng cho mình đã nghĩ ra một cái “tít” đắt. Tôi nhớ không nhầm cách đây vài năm cũng đã có một tác giả “cùng hội cùng thuyền” với những người như PU viết một bài về Mác-Lênin bằng cách nhắc lại tiểu sử của các ông. Tôi không nói PU đạo văn, cũng không nói bài viết là phản động muốn chạy tội cho Mác, hoặc theo “chủ nghĩa xét lại” kiểu dân chủ-XH hay là một người nham hiểm, tay sai của một thế lực thù địch nào đó như PU có nói đến trong bài viết của mình. Thậm chí tôi còn coi đấy là ý kiến nghiên cứu riêng của tác giả.
Tuy nhiên, viết theo kiểu dẫn nguồn gốc gia đình, thân thế, sự nghiệp thì đã có hàng nghìn bài viết và cuốn sách viết về các ông. PU lại viết rằng “những gì tôi nói về tư tưởng Marx không phải được lấy ra từ những tài liệu phản động nào, mà đều được chích dẫn từ một cuốn Triết học tổng quát lớp 12 các trường Trung học Pháp mà mọi học sinh thi Tú tài Pháp nào cũng phải học”. Người ta thường nói “giấu đầu hở đuôi”. Đọc của bài viết của PU thật ra cũng chẳng có gì là “giấu đầu” cả mà ý đồ của tác giả đã bộc lộ ngay từ “tít” bài. Còn “hở đuôi” thì chính PU nói rõ ý đồ của mình: “Sở dĩ tôi viết lại bài này là có ý muốn các bạn học sinh, sinh viên trong nước tự đặt câu hỏi tại sao cũng cùng một hệ tư tưởng Marx-Engels mà chế độ Dân chủ-XH biết biến đổi nó để đưa tới dân chủ, thịnh vượng, bình đẳng XH, không còn cảnh người bóc lột người, mà chế độ cộng sản lại đưa đến độc tài, nghèo đói, chết chóc, chênh lệch giầu nghèo quá lớn như trong một vài nước cộng sản còn sót lại ngày nay?”. Như vậy là quá rõ ý đồ của người viết. Chí có điều nếu nói chênh lệch giàu nghèo thì trướn hết phải nói đến nước Mỹ.
Bài viết của PU sẽ được các bạn học sinh, sinh viên đón nhận nếu viết như một bài nghiên cứu khách quan, để rồi người đọc tự đánh giá đúng, sai, hay, giở, thật, giả… Đằng này, tự PU đã bộc lộ thiếu khách quan, áp đặt trong bài viết của mình.
Rõ ràng là không ai chấp nhận quan điểm của PU về cái gọi là Mác giả (là Mác-Lênin) và Mác thật (là Mác-Ăngghen). PU đã rất chủ quan khi viết như vậy, bởi ngay cả khi PU muốn đạt được mục đích phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin bằng cách ca ngợi chủ nghĩa Mác hay Mác-Ăngghen một chiều là một cách tiếp cận sai về phương pháp luận. Không thể có Mác đúng mà chủ nghĩa Mác-Lênin sai. Cũng không thể có Mác-Ăngghen đúng mà Mác-Lênin sai. Khi nghiên cứu Mác, Ăng ghen, Lênin cần nhận thức rằng Leenin vừa kế thừa Mác, phát triển Mác, đồng thời không phải tư tưởng nào của Lênin cũng có quan hệ trực tiếp hoặc tất yếu với chủ nghĩa Mác cũng như với những tư tưởng của bản thân Mác.
Không phải chỉ một mình PU viết về Mác, Ăngghen, Lênin. Thế giới những năm gần đây đã có rất nhiều cuộc hội thảo về Mác, về chủ nghĩa Mác-Lênin, bàn về các trường phái mácxít phương Tây đương đại. Học sinh, sinh viên đọc bài viết chủ quan của PU và người ta so sánh với hàng trăm bài viết khách quan khác, tự bản thân họ sẽ rút ra cho mình kết luận.
Trên http://www.expert.ru, 01/2011, tác giả Immanuil Vallerstain có bài Lênin và chủ nghĩa Lênin-hôm nay và ngày mai. Trong đoạn mở đầu, tác giả viết: “Chủ nghĩa Mác-Lênin không bao giờ có một công thức cố định và công thức cứng nhắc. Việc bám chặt lấy những kiến giải cũ và đã bị loại bỏ của chủ nghĩa Mác-Lênin được coi là điều nhảm nhí không kém gì việc tranh luận một cách lôgic nghiêm túc những kiến giải chính thức mới nhất”. Tác giả đã đưa ra 6 đặc trưng của chủ nghĩa Lênin: (1) Hoạt động của đảng phải kiên quyết giành lấy chính quyền nhà nước, kiên quyết giữ vững chính quyền. (2) Tăng cường bộ máy nhà nước sau khi có chính quyền (3) Đảng phải có tổ chức nghiêm ngặt và sự tuân thủ vô điều kiện (4) Mục tiêu chính trị chủ yếu không phải là nắm giữ chính quyền mà là sự tăng trưởng, đuổi kịp của nền kinh tế theo thước đo do biến đổi của thế giới (5) Đảng , xét về hệ tư tưởng, coi mình là thành trì của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc (6) Đảng nhanh chóng đáp ứng tình hình biến đổi và thay đổi đường lối của mình một cách phù hợp, nếu như điều đó là cần thiết để giữ vững chính quyền.
Sau khi khái quát sáu đặc trưng của chủ nghĩa Lênin, tác giả viết phần hai với tựa đề “Lênin vẫn sống”. Mở đầu phần này tác giả viết: “Nhìn ra thế giới ngày nay, vẫn như trước, bạn sẽ tìm được không ít các quốc gia nơi nhóm cầm quyền đi theo các quy tắc này và phô trương cả sáu đặc trưng của chủ nghĩa Lênin”. Viết điều này tác giả muốn nói đến tính phổ quát của chủ nghĩa Lênin, mặc dầu “phần lớn trong số đó không tự coi mình là những người theo chủ nghĩa Lênin”. Tác giả, bằng sự quan sát tinh tế của mình, đã đưa ra nhận định: “Khi Liên Xô tan rã và cùng với nó là ĐCS LX, chế độ mới của Liên bang Nga tiếp cận với những vấn đề của Lênin với tư cách là một con người, một biểu tượng chính trị và nhân cách hóa ký ức lịch sử”. Tác giả quan sát cả đoàn người xếp hàng vào lăng Lênin, mặc dù người ta dọn đi phần lớn các bức chân dung và tượng đài Lênin. Tác giả viết “tôi có cảm giác rằng, thanh niên Nga không phản đối cái gì thuộc về Lênin, cho dù ở đó có chút gì đó hoài cổ”. Tất cả những cái đó nói lên điều gì? Tác giả viết: “Hiện nay, ở nước Nga, Lênin là nhân vật chính trị có sự đánh giá không thống nhất ở mức độ ít nhất. Có thể khẳng định rằng, ở nước Nga, Lênin có ít đối thủ cạnh tranh”.
Cuối bài báo là phần viết về “Lênin sẽ sống”. Tác giả đưa ra 5 lý do: (1) Chủ nghĩa dân tộc, Lênin sẽ là nhà hoạt động dân tộc và người yêu nước vĩ đại, người đã cứu nước Nga khỏi sự tan vỡ hoàn toàn bởi sự không am hiểu kinh niên của chế độ cũ về tất cả các mặt- sự không hiểu biết về quân sự, XH, chính trị (2) Người ta sẽ tôn kính Lênin như là người kế tục những cải cách của bá tước S. Ju. Vitte, mà ông không hoàn thành do những cản trở về chính trị. Tôi nhắc lại một trong những khẩu hiệu của Lênin: “CNCS là chính quyền xô viết cộng với điện khí hóa toàn quốc!”. (3) Người ta sẽ coi Lênin không chỉ là một nhà hiện đại hóa và người theo phương Tây (do những ước mơ điện khí hóa và những lời kêu gọi “đuổikịp và vượt”), mà còn là người chuẩn bị cho cuộc đánh thức châu Á và thế giới thứ ba. (4) Những nhà quan sát sắc sảo có thể cũng nhận xét rằng, Lênin là nhà hoạt động đầu tiên trong lịch sử nước Nga, trên thực tiễn, đã giải quyết vấn đề cuộc tranh cãi kéo dài giữa những người theo phương Tây và những người chống phương Tây. (5) Người ta nhận thấy Lênin là một lãnh tụ cứng rắn và biết nhìn xa. Chính sách kinh tế mới (NEP) là một trong những bằng chứng về tính cương quyết và tầm nhìn xa của ông. Lênin biết khi nào cần phải chuyển hướng mạnh và đưa đất nước theo hướng khác.
Những đoạn tôi dẫn trên đây là hết sức khái lược nhưng cũng đủ cho PU giật mình khi đọc lại bài viết của mình. Hóa ra chủ nghĩa Mác-Lênin đã sống, đang sống và mãi trường tồn cùng nhân loại. Không có Mác-Lênin giả mà chỉ có một PU giả.

Tuấn Thanh