Frzf – Một ngàn điều tốt đẹp trong một phút

Vào ngày 27/01/2012, Frozen Face Test Proxy không cung cấp proxy để vượt Facebook nữa. Sau khi cân nhắc cẩn thận, tôi nghĩ rằng việc giải quyết vấn đề truy cập facebook bằng proxy là việc làm không đi đến đâu, không giải quyết được vấn đề gì dài hạn cả.

Sau đây là nội dung bài viết tôi đưa lên một vài ngày trước.

Nếu có cơ hội và thời gian, tôi có thể sẽ làm một việc gì đó khác, nhưng tôi không hứa hẹn điều gì cả. — frzf.

Nếu bạn có yêu cầu/thắc mắc/góp ý/chia sẻ, xin gửi đến frzzzf@gmail.com.

Qua Facebook, chúng ta có 1000 điều tốt đẹp chỉ trong một phút

Tôi đã có rất nhiều bất ngờ trong khi vận hành Frozen Face làm proxy tới Facebook. Ví dụ, vào đêm Giao thừa, sau 3 ngày công bố, lưu lượng truy cập Frozen Face lên tới 80MB/phút, tức là hơn 1MB/giây. Để thấy con số này kinh khủng như thế nào, hãy cho rằng để một người truy cập Facebook để gửi lên một câu status chúc mừng năm mới, thì truyền tải mọi thứ mất khoảng 80KB. Thế tức là chúng ta có ít nhất 1000 lời chúc trong một phút. Một ngàn điều tốt đẹp những người trẻ tuổi như chúng ta mang đến cho nhau. Đó chẳng phải là một điều tuyệt vời ư?

Tôi cảm thấy mình đã làm một việc có ý nghĩa khi góp phần nhỏ vào việc kết nối những nụ cười của người Việt ở nhà tới những người Việt xa xứ, tới bạn bè khắp nơi trên thế giới, giúp mang những tình cảm những người yêu và những người thân đến với nhau.

Nhưng tôi nhận ra một số vấn đề của Frozen Face. Từ khi mở ra Frozen Face, đường tăng trưởng về băng thông hầu như là một đường chéo hướng lên. Ngày thứ nhất 2GB/ngày, tới hôm nay đã lên đến gần 10GB/ngày. Ngay cả nếu mọi việc giữ nguyên như bây giờ, thì tôi cũng không có đủ tiềm lực tài chánh để bao sân cho lượng băng thông một cách khủng khiếp như thế này. Vì thế tôi quyết định sẽ “chia tay” với quí anh chị và các bạn sau khi “lì xì” mọi người trong một thời gian từ khoảng 1-2 tuần gì đó nữa truy cập Facebook qua Frozen Face nếu không có gì quá đặc biệt xảy ra. Tôi hy vọng mọi người sẽ tận hưởng việc kết nối Facebook một cách thông suốt để gửi hình ảnh, liên lạc tâm tình với những người thân của mình trong những ngày vui đặc biệt này.

Tại sao lại thế, và tại sao lại thế?

Khi mở ra Frozen Face tôi chỉ muốn là một dự án thử nghiệm để thăm dò chứ không phải là câu trả lời cho việc truy cập facebook và những trang mạng bị cấm khác tại Việt Nam.

Sự thật là câu trả lời không phải là ở chỗ ai đó có thể cung cấp băng thông truy cập miễn phí cho chúng ta vào một lúc nào đó, đó là câu trả lời cho một vấn đề trên ngọn. Vấn đề ở gốc rễ, là việc những con người đàng hoàng, làm những công việc đàng hoàng, ở trên một đất nước tự do như chúng ta bị cấm vào mạng làm những điều tốt đẹp, và phải chui rúc qua các proxy như những con chuột. Những thông tin bổ ích chúng ta có thể học từ bạn bè lúc thì truy cập được lúc thì không, trong khi đó các trang web đồi trụy để ru ngủ và thủ dâm thì luôn vào vèo vèo.

Tôi tin rằng Internet và công nghệ thông tin, tiếp cận với bạn bè năm châu và học tập từ họ là làn gió có thể khiến đất nước Việt Nam vẻ vang sánh vai với những cường quốc trên thế giới. Những điều này, những người trẻ tuổi ở Trung Quốc đã không thể làm. Họ không biết và không thể truy cập google, facebook, youtube… chỉ biết ru rú ở xó nhà với những công cụ bằng tiếng Trung của mình và sẽ trở thành những kẻ nhu nhược, ngu muội. Chúng ta rồi có theo bước chân của những người Trung Quốc không? Tôi không rõ. Điều đó là hoàn toàn có thể.

Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta lên tiếng nói ủng hộ một mạng internet mở, và lên tiếng phản đối việc bị cấm đoán, bị hạn chế, tường lửa. Đó là cách những người trẻ như chúng ta có thể học tập, kết nối, đoàn kết và tạo ra được những điều tuyệt vời.

Chúng ta đều hiểu hiểu rằng một mạng internet mở có lợi như thế nào, nhưng nhiều người khác không hiểu. Trong số những người không hiểu, có thể có ba mẹ bạn, có bạn bè của bạn đang học ở trung học, đại học, có người bác Đảng viên của bạn đang làm ở ủy ban nhân dân, những người đang làm cho văn phòng chính phủ.

Họ ít tiếp xúc với Internet, cho rằng phải kiểm duyệt những trang như facebook. Nhưng chúng ta chưa bao giờ tìm cách thuyết phục họ điều ngược lại. Tôi tin rằng chúng ta, những người lớp trẻ ở Việt Nam, là những người có đủ lý trí và khả năng để làm được việc đó.

Tôi đã đi nhiều nơi, thấy những người trẻ tuổi ở các đất nước khác: Họ là những người dám đứng lên phản đối các dự luật cho quyền tự do trên mạng như SOPA, PIPA. Có những việc mà những người cầm cân nảy mực ngay cả ở một đất nước tiên tiến như Hoa Kỳ cũng không hiểu. Nhưng khi có tiếng nói của những người trẻ tuổi, họ đã nghe ra. Sự thật là các dự luật đó đã thất bại.

Những người trẻ tuổi ở đất nước khác, họ là những người đã làm nên Mùa hè lịch sử 1969. Những người trẻ tuổi ở đất nước ta, họ là những người làm nên phong trào học sinh sinh viên 1950.

Chúng ta không muốn xã hội hay những người bạn nước ngoài đối với lớp trẻ Việt Nam chúng ta là những người nông cạn, hèn nhát, chỉ biết đến yên ấm cho mình, chỉ biết ngồi xó nhà ngắm ảnh gái, xem phim sex.

Tôi tin rằng đã đến lúc chúng ta –
những người trẻ tuổi, có tri thức, tài năng, tầm hiểu biết — nắm tay nhau để cất lên một tiếng nói cho một tầng lớp chưa từng có bao giờ trong lịch sử. Những con chuột không bao giờ dám nói. Nhưng những chúng ta thì có thể lên tiếng nói cho chính mình. Vì chúng ta là những người đàng hoàng. Những người ngẩng cao đầu. Những người luôn sẵn sàng chiến thắng.

Làm như thế nào, thì tôi tin rằng một ngàn người sẽ có một ngàn cách khác nhau. Nếu bạn là một học sinh hay sinh viên, bạn có thể nói cho những người bạn bè, ba mẹ, người thân, hay thậm chí người bác của mình đang làm ở trên ủy ban thành phố biết các bạn đang cần liên lạc, cần facebook, cần những thông tin hữu ích trên mạng đến mức nào. Nếu bạn viết báo, bạn có thể viết một bài báo nói về việc những trang web hữu ích như facebook đang gặp khó khăn khi truy cập ảnh hưởng đến chúng ta ra sao. Nếu bạn viết blog, bạn có thể blog về ý nghĩ của mình. Nếu bạn lên Youtube, bạn có thể tải lên video để mọi người cùng hưởng ứng mình. Nếu bạn dùng mạng xã hội như linkhay hay facebook hay vào các forum, bạn có thể gửi link hay trích lại những trang web nói về vấn đề này, link đến blog này. Bạn có thể copy paste vào trang web hay note của mình. Bạn có thể dùng twitter để link tới. Bạn có thể viết thư cho nhà chức trách. Có rất nhiều cách.

Xin đừng làm một kẻ hèn nhát không bao giờ dám cất tiếng nói của mình. Đừng sợ chúng ta đang đi ngược lại dòng nước và có thể gặp rắc rối. Benjamin Franklin, người sáng lập ra nước Hoa Kỳ phồn thịnh, từng nói “He who would trade liberty for some temporary security, deserves neither liberty nor security” — kẻ hèn nhát đánh đổi tự do để cầu êm ấm bình an tạm thời, thì không xứng đáng hưởng bất cứ thứ gì, tự do hay êm ấm.

Bạn và tôi chỉ sống một lần. Tôi nghĩ làm kẻ hèn nhát, không bao giờ dám bày tỏ ý kiến của mình, sống như thế phí đi.

Những điều tốt đẹp như một ngàn lời chúc giao thừa có thể thành một triệu lời chúc giao thừa năm tới nếu chúng ta tin rằng những việc làm của mình có thể chuyển vần được vận mệnh của đất nước, của thế hệ, của dân tộc Việt rồng tiên.

Chúc quí anh chị và các bạn một năm con Rồng với nhiều thành công.

Edited ngày 27/1, thêm bớt một chút.

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận

Phạm Thị Hoài – Bóng đá cao cấp

Một lần vượt qua vòng loại Giải Vô địch Thế giới. Một lần cũng đủ mãn nguyện. Đủ thổi bùng sinh khí dân tộc cho cả một thập kỉ. Đủ đặt bệ phóng cho lòng tự hào của cả một thế hệ và cung cấp huyền thoại cho muôn đời. Đủ dựng một tượng đài thành tích chói lòa cho chúng ta đến soi thể diện. Chúng ta đang nói về bóng đá.

Bóng đá, ở một đất nước còn nhiều khó khăn. Chúng ta chưa có điều kiện cải thiện vị trí 172/179 trong bảng xếp hạng Tự do Báo chí của RSF lên một chút, ngang hàng 117 với đất nước Khmer anh em chẳng hạn, nhưng vị trí thứ 40 trong bảng xếp hạng của FIFA thì đến năm 2020 dứt khoát phải đạt được. Nhà nước Việt Nam sẵn sàng thông qua khoản ngân sách mỗi năm 2000 tỉ, kèm theo một căn hộ cao cấp giữa thủ đô, một biệt thự sang trọng trên một hòn đảo – chừng nào đảo này còn thuộc Việt Nam – và một trụ sở hiện đại cho dự án Chiến lược Bóng đá Cao cấp. Để mời đích thân Pep Guardiola và Lionel Messi, mỗi khi Barça cho họ nghỉ phép, tất nhiên họ nên có quốc tịch phụ là quốc tịch Việt Nam. Cũng như mời các siêu cầu thủ thế giới thỉnh thoảng sang đá hữu nghị, Sepp Blatter và Pelé sang đọc diễn văn và Pierluigi Collina sang mở khóa đào tạo thổi còi.

Chúng ta còn nghèo, nhưng chúng ta biết chi tiền đích đáng. Bởi bóng đá không chỉ là bóng đá. Nó đặt nền móng. Nó dẫn dắt toàn bộ nền thể thao Việt Nam vào quỹ đạo quốc tế. Nó nâng cấp văn hóa thể thao. Nó chắp cánh cho niềm tin vào tương lai của bạn trẻ, dù môn thể thao trong trường phổ thông của chúng ta vẫn là tập đội hình đi đều bước. Dù số đông dân chúng trong đất nước có gần 3000 sông ngòi và gần 3500 Km bờ biển này vẫn không biết bơi và đóng góp chính của Việt Nam trong các kì Thế vận hội vẫn là tà áo dài trong lễ khai mạc. Dù đội tuyển quốc gia của nền bóng đá sơ cấp vẫn chăm chỉ nhích lên tụt xuống bốn năm một lần từ vòng sơ loại 1 sang vòng sơ loại 2 và quyết không bén mảng đến vòng loại cho World Cup. VFF vẫn lụi hụi đuổi huấn luyện viên ngoại quốc hạng ba này, mời huấn luyện viên ngoại quốc hạng tư khác cho một mức lương có thể nuôi sống cả tá huấn luyện viên bản xứ mà thành tích cao nhất là hạng thứ 99, giữ được vỏn vẹn một tháng và nay đã mất. Vẫn khổ sở với cầu thủ vừa thấp vừa yếu lại thiếu niềm tin, với những tiếng còi méo của trọng tài, với bóng đá đi đêm và bạo lực sân cỏ. Với tất cả sự nghiệp dư hoành tráng khoác áo chuyên nghiệp.

Ôi bóng đá cao cấp! Trước sứ mệnh bất khả thi của ngươi, cả Hollywood lẫn Scientology đều đầu hàng.

Tôi yêu bóng đá, vì nó là một trong rất ít thứ trên thế gian này thản nhiên bày ra đúng thực chất của nó, bất chấp mọi ảnh hưởng, mọi thế lực, mọi ràng buộc ngoài nó. Thượng đế đã một lần thò tay vào cuộc, nhưng cũng chỉ để báo hiệu cú sút thần kì của Maradona sau đó, từ khoảng cách 60 mét, vào khung thành của Peter Shilton ở México. Bóng đá Argentina năm ấy xứng đáng có đấng tối cao làm cổ động viên. Đội tuyển ngựa bay Bắc Hàn thảm bại trên sân Nam Phi năm kia, dù tai bên này nghe chỉ đạo trực tiếp qua điện thoại của cố lãnh tụ kính yêu rằng phải đá như thế nào để mở mắt thế giới, tai bên kia nghe lời hứa cũng của cố lãnh tụ kính yêu, rằng mỗi quả thua là một năm tập trung cải tạo.

Trái banh dát vàng không bay vào lưới nhanh hơn. Trái banh đã học nghị quyết và đã hô quyết tâm không biết đường vào khung thành ngắn hơn. Tỉ số ăn may một trận không làm nên một mùa bóng. Một huấn luyện viên xuất sắc chỉ phát điên giữa sự bất tài ngồi ghế công chức thể thao mơ phép mầu đến bằng tầu cao tốc. Một cầu thủ làm bàn thiên tài chỉ là tai họa cho chính mình trên một sân cỏ tầm thường, giữa một đội nhà tầm thường và trước một đội bạn tầm thường. Bóng đá là tim là óc và trí tuệ của tập thể, là mặt mũi và thái độ sống của cộng đồng, là đầu và lưng và năng lực tổ chức của xã hội, là ngực và mông và lòng dấn thân của cá nhân. Cuối cùng mới là chân. Chỉ không là hoang tưởng.

Bóng đá không biết khai man lí lịch, trưng bằng cấp giả, báo cáo thành tích ảo và trấn an bằng viễn cảnh vay nóng. Bóng đá Việt Nam là lời khai thành thật nhất về thực tại Việt Nam.

© 2012 pro&contra

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận

Trò chuyện cùng bác Trần Văn Huỳnh, thân phụ anh Trần Huỳnh Duy Thức

Trong những ngày qua, cộng đồng mạng đã chứng kiến những nỗ lực của một người cha tranh đấu không ngừng nghĩ cho tự do của con trai mình. Đó là bác Trần Văn Huỳnh với những vận động quốc tế cho anh Trần Huỳnh Duy Thức, người đã bị nhà nước tuyên án 16 năm tù giam vì những hoạt động nhằm xây dựng dân chủ và phát triển Việt Nam. Trong những ngày đầu năm, Dân Làm Báo đã liên lạc với bác Huỳnh qua trang blog của bác để hỏi thăm về những vận động của bác.

Nhân dịp này, bác Huỳnh cũng cho biết gia đình vừa mới vào thăm anh Thức ở trại giam Xuân Lộc, về tình trạng sức khỏe cũng như tinh thần của anh Thức. Bác Huỳnh cũng đã chuyển bài thơ “Chấn Lạc Hồng” mà anh Thức đã khai bút đầu xuân ở trong tù vào thời khắc giao thừa về tình hình đất nước. Xin gửi đến các bạn đọc phần trao đổi với bác Trần Văn Huỳnh – thân phụ của anh Trần Huỳnh Duy Thức.

Dân Làm Báo: Thưa bác Trần Văn Huỳnh, theo như những gì đăng tải trên trang blog của bác, trong thời gian qua bác đã có những vận động quốc tế cho tự do của anh Trần Huỳnh Duy Thức, xin bác cho bạn đọc của Danlambao cũng như mọi người biết về những nỗ lực này của bác.

Bác Trần Văn Huỳnh: Theo tài liệu hướng dẫn đăng trên Danlambao về cách thức khiếu nại đến Nhóm Công tác về Cầm tù Tùy tiện của Liên Hiệp Quốc, tôi và gia đình đã gửi yêu cầu khiếu nại đến tổ chức này cho Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long, Lê Công Định và Nguyễn Tiến Trung. Cùng lúc đó tôi cũng nhận được thông báo của nhiều người ủng hộ cho biết đã gửi yêu cầu tương tự cho trường hợp của Thức, trong đó có tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang. Số lượng yêu cầu tương tự gửi đến tổ chức này đã tăng vọt sau khi Danlambao đăng tải lời kêu gọi “Hãy lên tiếng vì Trần Huỳnh Duy Thức và những người đã dấn thân vì đất nước”. Nhân đây tôi thay mặt cho gia đình xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Danlambao.

Trong những email của những người ủng hộ gửi đến, có một số hướng dẫn và cung cấp địa chỉ cho tôi gửi đơn thư đến cho các tổ chức bảo vệ nhân quyền trên thế giới. Tôi thấy đây là ý tưởng hay nên đã gửi email đến 46 tổ chức về nhân quyền và các đại sứ quán như danh sách mà các bạn có thể tìm thấy chi tiết trên trang blog: tranfami.wordpress.com.

DLB: Bác cảm nhận như thế nào về kết quả của việc làm cho đến ngày hôm nay cũng như sự hưởng ứng của nhiều người khắp nơi đã lên tiếng, bày tỏ và tiếp tay hỗ trợ vận động cho anh Thức?

Bác Trần Văn Huỳnh: Tôi đã nhận được những phản hồi tích cực từ một số trong danh sách trên, cho biết rằng họ đã nhận được thư của tôi và bày tỏ sự quan tâm sâu sắc đến trường hợp của Thức và những người bạn. Họ nói rằng họ đang làm việc chặt chẽ với không những Nhóm Công tác về Cầm tù Tùy tiện mà còn những cơ chế đặc biệt khác của Hội đồng Nhân quyền của Liên Hiệp Quốc, chẳng hạn như: Special Rapporteur on Freedom of Opinion and Expression (Đặc trách về Tự do Quan điểm và Ngôn luận), và họ có những lãnh đạo thường xuyên tham gia các buổi báo cáo hoặc điều trần tại Hội đồng Nhân quyền của LHQ. Họ đánh giá cao những việc làm của tôi và gia đình cũng như của các phương tiện truyền thông đã lên tiếng và cung cấp thêm nhiều thông tin hữu ích và bằng chứng xác đáng cho họ. Đó là những gì rất cần để họ có thể thực hiện trách nhiệm của mình.

Thời gian qua tôi hiểu ra rằng mình cần hết sức chủ động kêu gọi và cung cấp thông tin cho các tổ chức này và các cơ chế của LHQ về nhân quyền, vì họ gần như các cơ quan tư pháp ở các nưóc tiến bộ – chỉ hành động khi có đơn khiếu nại chính thức, chứ họ không thể đơn phương hành động hoăc chủ động gợi ý.

DLB: Nhìn lại tất cả những gì đã trải qua, xin bác chia sẻ tâm tình của bác về anh Thức cũng như chí hướng của anh ấy.

Bác Trần Văn Huỳnh: Thức là người có hoài bão và thực sự yêu nước. Lúc mới 5 tuổi chưa biết đọc viết mà Thức đã biểu lộ thái độ chống lại cái xấu để bảo vệ người tốt yếu thế qua những câu chuyện tranh tôi mua về và đọc cho Thức nghe. Càng lớn Thức càng tỏ rõ tính cách không chấp nhận bất công và không chịu khuất phục trước những người thích bắt nạt. Người ta nói tính cách quyết định số mệnh, rất đúng với Thức. Nhưng tôi tin rằng số mệnh đó không dừng lại trong tù mà sẽ chuyển thành sứ mệnh. Hơn bao giờ hết tôi tin vào con trai mình và con đường Thức đã chọn. Những điều tốt đẹp sẽ đến với đất nước cùng với Thức và những người đã dấn thân.

DLB: Bác có biết tin tức gì về anh Thức và tình trạng anh ấy hiện nay như thế nào?

Bác Trần Văn Huỳnh: Hôm qua gia đình vừa lên thăm Thức ở Trại giam Xuân Lộc. Thức vẫn khỏe, có phần rắn chắc hơn, tinh thần rất vững vàng và luôn tin vào sự thay đổi tốt đẹp sắp tới. Như mọi năm Thức đều làm một bài thơ khai bút đầu xuân vào thời khắc giao thừa về tình hình đất nước. Năm nay Thức làm bài thơ có tên là: “Chấn Lạc Hồng” dưới đây:

Chấn Lạc Hồng Nhâm Thìn vận hội
Chấn Thăng Long khát vọng Rồng Tiên
Chấn khí dân cần chi sợ hãi
Chấn cường quyền dân chủ bừng vui
Chấn hiền tài thổi bùng nguyên khí
Chấn nhân quyền giàu có từ đây
Chấn quang minh con đường rộng mở
Chấn vang rền hào khí Việt Nam

DLB: Bác thấy tinh thần của anh Thức ra sao?

Bác Trần Văn Huỳnh: Tinh thần Thức rất vững vàng và luôn tin và sự thay đổi tốt đẹp sắp tới. Thức lạc quan hơn bao giờ hết. Thức trong tù nhưng vẫn là chỗ dựa tinh thần của cả đại gia đình.

Xin cám ơn bác và xin kính chúc bác cùng gia đình luôn mạnh khỏe, bình an và sớm được đoàn tụ với anh Trần Huỳnh Duy Thức.

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận

Nguyễn Thông – Nhạt như… Táo quân và các hội đoàn

Đầu năm ai chẳng muốn nói chuyện vui. Mình cũng thế, chỉ muốn đem điều vui vẻ đến cho mọi người. Nhưng tuổi tác bây giờ khác trước, trí lự kém, nghĩ được cái gì không biên ra ngay là quên tiệt. Vui hay không vui, tùy sự cảm nhận của ai đó chứ mình chả ép.

Đêm giao thừa, dọn dẹp nhà cửa vừa xong, sắp mâm cơm cúng gia tiên ông bà xong, mình cũng tranh thủ coi tí Táo quân (gặp gỡ cuối năm). Cứ như bọn báo chí tuyên truyền dụ khị thì chương trình năm nay nhiều mới lạ lắm, thẳng thắn dũng cảm lắm, nhiều điều bức xúc từ lòng dân lắm… Rằng đạo diễn Đỗ Thanh Hải bật mí thế này, danh hài Quốc Khánh, Quang Thắng, Chí Trung tung tẩy thế kia, đầy những bất ngờ. Đại loại rất hay, đáng xem.

Nhưng như các cụ dạy, cái gì cũng phải tận mắt thấy tai nghe, đừng vội tin người. Táo quân VTV cũng thế. Xem xong, tràn đầy thất vọng. Thấy bị lừa. Thấy hụt hẫng. Chả là nhiều năm trước mình cũng từng xem Táo quân, có thiện cảm với nó, có cái để so sánh. Đâu riêng mình, nhiều người bảo, nó ngày càng nhạt. Và lần này thì nhạt như nước ốc. Nhạt đến mức nếu có dốc cả núi muối vào cũng không chữa nổi. Đã đành đào kép chỉ vài gương mặt ấy làm chi chả nhạt, chiêu trò dăm ba miếng cũ xì làm chi chả nhạt, nhưng lý do chính là nó đã hết hơi rồi, nó bị “tuyên giáo hóa” rồi, nó đầy giọng điệu VTV chính thống, nó mang hơi thở Trần Bình Minh ủy viên trung ương. Tức là nó uốn éo, phường tuồng. Tuy nhiên phường tuồng thứ thiệt còn làm người coi cười khóc, đau đớn, nghĩ suy chứ Táo của Trần Bình Minh chả khác sợi bánh canh Trảng Bàng, vừa vào miệng đã tọt ra trực tràng, không kịp để lại chút dinh dưỡng nào. Nhìn cái lung túng vụng về, cố rặn ra để diễn của mấy “danh hài” mà thương. Cảnh anh Quang Thắng phùng môi trợn mắt, cảnh cô Vân Dung giãy đành đạch trên ghế… như gióng lên tiếng chuông báo tử cho sân khấu hài xứ Bắc. Nhất là cảnh cuối, tất cả đứng giàn hàng ngang nghe anh Ngọc Hoàng Quốc Khánh dường như thay mặt ông trùm Đinh Thế Huynh lên lớp tuyên huấn sao mà chán ngấy. Cố lôi vào kịch bản chuyện này chuyện nọ nhưng vẫn lộ ra sự né tránh lộ liễu những bức xúc, nóng bỏng nhất đang diễn ra trong cuộc sống này. Chả thể tìm thấy ở Táo quân chuyện hàng triệu nông dân bị mất đất, bị bần cùng hóa trên ngay chính quê hương mình; chuyện khoảng cách giàu nghèo ngày càng sâu như hố đen trong vũ trụ, chuyện không ít người dân lương thiện chết oan ức bởi những kẻ vô lương, chuyện khối gã khua môi múa mép rao giảng điều này điều nọ chả khác gì thánh sống nhưng thực chất không bằng bức tượng đất nung… Không dám đi cùng đông đảo nhân dân, sợ sệt né tránh hiện thực sống động, nhắm mắt bịt tai trước lời kêu than của con người, phát ngôn như cái máy… thì nhạt là điều không tránh khỏi. Cứ đà này, ngôn ngữ dân gian chắc sẽ được bổ sung câu tục ngữ mới “nhạt như Táo quân”, các ông các bà nhỉ.

Mà chẳng phải chỉ có chương trình Táo quân nhạt, nhiều thứ cũng nhạt thếch kém gì. Tồn tại cũng như không. Đó là các hội đoàn nhan nhản trong đời sống xã hội này. Ông bà già có hội người cao tuổi, bọn trẻ thì hội thanh niên, nhà văn hội nhà văn, kịch sĩ hội sân khấu, đờn bà hội phụ nữ, nông phu hội nông dân, thợ thuyền có công đoàn, người nuôi cá tra có hội thủy sản… Nói tóm lại góp mặt đủ thứ hội bám vào cái bầu vú ngân sách nhà nước. Nói tóm lại trăm thứ hội nghễu nghện trên lưng còng nặng thuế khóa của dân. Dân nuôi hội nhưng khi dân gặp chuyện thì cấm thấy hội nào mở miệng. Thời này mà buôn bán mũ ni cho hội viên các thứ hội thì chẳng mấy mà giàu. Cứ thử đơn cử hội nhà văn. Ôi giời, dưới mắt nhiều người, nó là thứ hội danh giá, một đẳng cấp cao, trọng vọng. Ấy là chuyện ngày xưa thôi chứ bây giờ các ngài danh giá đó còn mải ăn chơi nhảy múa, đú đởn, làm điệu, ngoa ngôn phách lối, háo danh, kiếm tiền; hơi đâu mà lo bám hiện thực, mà nói tiếng nói của dân. Tôi đố ông bà nào vạch vòi tìm được một câu một chữ phản ảnh về vụ Tiên Lãng, bày tỏ thái độ của nhà văn, của cái hội này trước sự kiện động trời đó. Xin lỗi các nhà văn Trần Nhương, Văn Công Hùng, Phạm Xuân Nguyên, Nguyễn Quang Lập và vài vị văn sĩ khác, đành rằng các vị có lên tiếng, thậm chí dữ dội, nhưng chỉ với tư cách cá nhân thôi chứ chẳng phải danh nghĩa hội. Bởi hội của các vị còn mải tô hồng trang điểm cho đời, còn yêu đương đau khổ giận hờn, ngắm vầng trăng khuya, nhìn con cá lặn, ngửi hương hoa hàm tiếu lúc bình minh để biến chúng thành thơ văn nghệ thuật, nhằm nhò gì ba cái vụ Tiên Lãng lẻ tẻ. Anh Vươn mặc xác anh Vươn, tha cho không lên án là may, đừng đòi văn nghệ sĩ phải quan tâm nhé. Chúng tớ còn ối việc trọng đại phải làm, ối thứ phải ngợi ca, ối tình yêu quặn thắt còn phải xé ra bộc lộ. Nặng gánh quá, chủ tịch Hữu Thỉnh nhỉ.

Vô tình nhắc đến anh Vươn, cũng liên tưởng ngay có thứ hội liên quan đến anh ấy, mật thiết là đằng khác, hội nông dân. Lãnh tụ từng dạy nông dân là đội quân chủ lực của cách mạng, còn gì vinh quang bằng. Ở xứ đến hơn 90% dân số là nông dân thì đương nhiên phải có hội nông dân để bảo vệ dân cày. Mình chả biết hội này đã bảo vệ được bao nhiêu nông dân suốt mấy chục năm qua nhưng trong vụ Tiên Lãng thì quả thật im re. Không tin cứ hỏi ông đương kim chủ tịch Nguyễn Quốc Cường.

Hội đoàn nhạt thếch vô duyên như thế nên mình lẩn thẩn suy rằng các chị vợ anh Vươn anh Quý cũng chả trông mong gì được ở hội phụ nữ, các cháu thơ dại đừng mong mỏi sự chia sẻ từ đội thiếu nhi, anh Vươn đừng nghĩ mình là cựu chiến binh nữa. Hội đoàn thấm nhuần tinh thần phật giáo cả rồi, sắc sắc không không, có đấy mà như không đấy, chỉ có đồng tiền người dân đóng thuế nuôi hội đoàn là hiển nhiên hiện thực mà thôi.

Điều an ủi duy nhất lúc giao thời Tân Mão – Canh Thìn là trung ương MTTQ có cử người về tận nơi Tiên Lãng tìm hiểu vụ việc. Có thể đây là việc nhớn đầy ý nghĩa cuối cùng mà ông Huỳnh Đảm làm trước khi nghỉ. Xin các ngài thủ lĩnh những hội thành viên MTTQ đừng xí phần nhận vơ thành tích này của ông Đảm mà tội nghiệp cho ông ấy.

27.1.2012

Nguyễn Thông

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận

Đào Tiến Thi – Số phận Lê Chiêu Thống và đoàn tòng vong trên đất Trung Qu ốc

Bất cứ ai, chỉ cần qua ghế nhà trường cấp 2, cũng đều biết chi tiết trưa ngày mùng năm Tết Kỷ Dậu (1789), Quang Trung cưỡi voi, áo bào xạm đen khói súng, tiến vào Thăng Long, kết thúc cuộc đại phá 29 vạn quân Thanh chỉ có 5 ngày, sớm hơn 2 ngày so với dự định (lúc khao quân ở Nghệ An ngày 30 Tết, Quang Trung hẹn ngày mùng 7 Tết vào Thăng Long mở tiệc ăn mừng).

Nhưng có lẽ ít ai về số phận của ông vua phản bội Tổ quốc Lê Chiêu Thống và toàn tòng vong của ông ta sau cuộc thua tan tác này. Chúng tôi xin lược qua 15 năm sống (và chết) nhục nhã (và phần nào đáng thương) trên đất Trung Quốc của họ.

Bài viết dưới đây tổng hợp từ Hoàng Lê nhất thống chí [i] (HLNTC), Bắc hành tùng ký (BHTK), có tham khảo thêm các giáo trình lịch Việt nam và từ điển mở Wikipedia. Trong số này đặc biệt chú ý là Bắc hành tùng ký, bởi nó là cuốn nhật ký của Lê Quýnh, nhân vật quan trọng nhất trong đoàn tùy tùng của Lê Chiêu Thống, ghi lại những ngày ông bị giam cầm trên đất Trung Quốc.

Cầu cứu nhà Thanh

Với khẩu hiệu phù Lê diệt Trịnh, sau khi lật đổ họ Trịnh, anh em Tây Sơn giao lại Bắc Hà cho vua Lê (1786), rồ rút quân về Nam. Vua Lê lúc ban đầu là Lê Hiển Tông, sau khi qua đời, Lê Duy Khiêm (Lê Duy Kỳ) được kế vị, hiệu là Chiêu Thống, năm ấy 21 tuổi.

Nhưng Chiêu Thống không đủ uy tín và tài năng để cai quản đất nước. Bắc Hà rơi vào loạn lạc, Lê Chiêu Thống phải hết dựa vào thế lực này đến thế lực khác, từ Đinh Tích Nhưỡng đến Nguyễn Hữu Chỉnh. Khi Chỉnh bị Võ Văn Nhậm diệt, Lê Chiêu Thống bỏ chạy sang Quảng Tây, Trung Quốc, cầu cứu nhà Thanh.

Nhân cơ hội ấy, quân Thanh do Tổng Lưỡng Quảng là Tôn Sỹ Nghị cầm đầu kéo sang. Ngay khi vào Thăng Long, chúng đã chẳng coi Lê Chiêu Thống ra gì. Vua ta phải hằng ngày vào chực ở bản doanh của Tôn Sỹ Nghị để nghe lời sai bảo. Tuy vua Lê đã được phong Vương, nhưng giấy tờ đưa đi các nơi, đều dùng niên hiệu Càn Long. “Ngày ngày sau buổi chầu, vua lại tới chờ ở doanh của Nghị để nghe truyền việc quân, việc nước. Vua cưỡi ngựa đi trước, Lê Quýnh cưỡi ngựa đi sau, quân lính hộ vệ chỉ vài chục người. Người trong kinh có kẻ không biết là vua. Hoặc có người biết, thì họ nói riêng với nhau rằng:

“Nước Nam ta từ khi có đế, có vương tới nay, chưa thấy bao giờ có ông vua luồn cúi đê hèn như thế. Tiếng là làm vua, nhưng niên hiệu thì viết là Càn Long, việc gì cũng do viên tổng đốc, có khác gì phụ thuộc vào Trung Quốc?”. Lại có hôm, vua tới yết kiến, Nghị không buồn tiếp, chỉ cho người đứng ở dưới linh các truyền bảo: “Hôm nay không có việc quân, việc nước gì. Hãy về cung yên nghỉ!” (HLNTC). Đối với quân lính và bọn người Hoa ở Việt Nam, thì y lại dung túng cho chúng mặc sức làm điều phi pháp . Vua Lê tuy biết sự tệ hại ấy, nhưng đã trót mời quân Thanh sang, chỉ sợ vì việc đó mà làm mếch lòng chúng, nên không dám nói gì.

Chạy theo tàn quân Thanh

Quân Thanh đại bại, Lê Chiêu Thống cùng gia quyến và các bề tôi trung thành lại chạy theo sang Trung Quốc, hy vọng cầu viện nhà Thanh một lần nữa.

Nhưng lúc này, tình hình đã khác. Quân Thanh, mà thực chất là quân 4 tỉnh gần Việt Nam (Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Quý Châu), sau những trận Ngọc Hồi, Khương Thượng, Đống Đa,… đã trở nên khiếp sợ vua Quang Trung và quân Tây Sơn. Theo Hoàng Lê nhất thống chí, khi quân ta đuổi chúng đến Lạng Sơn, đã nói phao lên rằng: “Sẽ giết hết rợ Hung Nô”. Do đó, ở đất Trung Quốc, “dân chúng lại càng nhốn nháo. Từ cửa ải Nam Quan trở về bắc, trai gái già trẻ, bồng bế dắt díu nhau chạy trốn, suốt vài trăm dặm, lặng ngắt không còn bóng người” (HLNTC). Tôn Sỹ Nghị bị cách chức, vua Càn Long cử Phúc Khang An là một người thuộc đội “cờ viền vàng”, được vua rất tin dùng, làm tổng đốc Lưỡng Quảng, thay mặt triều đình lo việc kinh lý với An Nam. Ở triều đình thì việc này giao cho Hòa Khôn (tức Hòa Thân, viên quan nổi tiếng tham nhưng lại được vua Càn Long tin dùng) trực tiếp phụ trách. Cả hai tên này đều không thích gì việc đánh Việt Nam.

Mặt khác, sau đại thắng, Quang Trung tìm cách hòa hiếu. Ông sai Ngô Thì Nhậm thảo thư gửi Phúc Khang An, nói rõ ta không có ý đánh nhau mà thực ra lỗi thuộc về Tôn Sỹ Nghị. An bày cho ta đưa vàng bạc đút lót cho Hoà Khôn. Khôn liền tâu với vua Thanh xin bãi việc binh, phong vương cho Quang Trung. Khôn nói: “Từ xưa đến nay, chưa có đời nào làm nên công trạng ở cõi Nam. Nhà Tống rồi nhà Nguyên, nhà Minh, rốt cuộc đều bị thua trận, gương ấy hãy còn rành rành”. (HLNTC)

Ngô Thì Nhậm cho Nguyễn Quang Thực, cháu gọi Nguyễn Huệ bằng cậu, giả làm Quang Trung, sang yết kiến vua Thanh, dâng thêm hai thớt voi đực. Dọc đường, người Thanh phải phục dịch chuyển vận rất khó nhọc. Trong ngoài ai cũng biết là giả dối, mà không ai dám nói.

Đến Yên Kinh, “vua” Quang Trung (giả) được đón tiếp rất chu đáo (Càn Long không biết hay biết nhưng cố tình lờ đi?), được phong vương. Và như vậy số phận Lê Chiêu Thống đã sắp được định đoạt mà y không biết.

Bị ép gọt đầu gióc tóc

Trong khi ấy, Phúc Khang An giả vờ bảo Lê Chiêu Thống:

“Ngày xuất quân không còn xa, vương nên tự mình đem tả hữu liêu thuộc làm quân dẫn đường đi trước. Nhưng bây giờ nên gọt đầu gióc tóc, thay đổi quần áo giống như người Trung Quốc, để khi về Nam quân giặc không thể phân biệt được, thì công lớn mới có thể thành. Sau khi khôi phục nước nhà, bấy giờ sẽ lại theo như tục cũ. “Việc binh không ngại dùng cách xảo trá” Vương nên nghĩ tới chỗ đó.

Vua Lê cho là phải và đáp:

- Chúng tôi không giữ được nước nhà, may nhờ thiên triều cứu viện, dù cả nước phải ăn mặc như người Trung Quốc, cũng xin vâng lệnh. Việc ấy còn có tiếc gì?

Lê Chiêu Thống tưởng thật, vâng lệnh ngay, lại còn nói:

“Chúng tôi không giữ được nước nhà, may nhờ thiên triều cứu viện, dù cả nước phải ăn mặc như người Trung Quốc, cũng xin vâng lệnh. Việc ấy còn có tiếc gì?” (HLNTC)

Thế là Khang An bèn làm một tờ biểu kín tâu với vua Thanh, nói rằng vua An Nam không còn có ý xin cứu viện nữa, vua tôi đều đã gióc tóc đổi đồ mặc, xin ở lại yên ổn trong đất Trung Quốc. Vậy xin bãi bỏ các đạo quân định đưa sang đánh dẹp phương Nam. Hoà Khôn nhân dịp tâu xin phong vương cho vua Quang Trung. Vua Thanh chuẩn y.

Lừa được Chiêu Thống rồi, Khang An còn chơi trò làm nhục ông vua lưu vong bằng cách bố trí cho Chiêu Thống chạm trán phái đoàn sứ bộ của Quang Trung, làm cho Chiêu Thống rất tức tối.

Sau đó Khang An lại tìm cách ly gián Lê Chiêu Thống với các bề tôi còn chút tinh thần dân tộc. Trong số bề tôi này, đáng chú ý nhất là Lê Quýnh.
Nguyên Quýnh đã từng theo Lê Chiêu Thống sang cầu cứu nhà Thanh năm 1788. Lúc quân Thanh kéo vào nước ta, Quýnh được dịp thả sức say mê tửu sắc, “ân oán riêng dù bằng cái tơ, sợi tóc cũng đều đền báo không hề sót” (HLNTC).

Khi vua chạy theo tàn quân Tôn Sỹ Nghị, Quýnh được giao ở lại để chiêu mộ lực lượng trong nước.

Tháng 5-1789, Khang An cho trát đòi bọn Quýnh sang “bàn việc nước”. An cho giải Quýnh loanh quanh, mãi tháng 9 mới cho gặp, nhưng rồi “việc nước” chỉ là ép Quýnh gọt đầu gióc tóc và đổi đồ mặc như người Than mà thôi. Quýnh cùng hiệp trấn Nguyễn Mậu Nễ, tri phủ Nguyễn Đồng, Trịnh Hiến, chỉ huy Lê (Doãn) Trị, hàn lâm viện cung phụng Lý Bỉnh Đạo, cả bọn thà chết chứ không chịu gọt đầu gióc tóc.

Quýnh và nhiều đồng chí của mình bị đi đày. Trong số này, Nguyễn Đồng bị bệnh chết ở châu Nam Ninh, Nguyễn Mẫu Nễ chết ở Liễu Châu.

Cuối cùng, Khang An cũng nói trắng với bọn Quýnh là thiên triều đã phong vương cho Quang Trung rồi, nay chẳng những nhà Thanh không kéo quân sang giúp nhà Lê mà bọn Quýnh cũng không thể nào về nước được nữa. Tốt nhất là ở lại Trung Quốc, An sẽ xin vua vua Thanh bổ dụng.

Nhưng Quýnh chối từ: “Lưu lại nội địa, không phải sở nguyện của chúng tôi. Vì lưu lại đây, thì bỏ việc nước không hỏi đến, ấy là bất trung. Bỏ cha mẹ không đoái đến, ấy là bất hiếu. Phụ những kẻ đồng tâm chết với nước, ấy là bất nghĩa. Lỡ lòng mong cứu khỏi đầm, chữa khỏi cháy, ấy là bất nhân. Vì nước mà đổi thành bán nước, ấy là bất trị. Liều mình mà trái lại giấu mình, ấy là bất dũng, mang đủ sáu điều đó, sao xứng được làm người? Trung Hoa tuy rộng, cũng không đất dung những đồ chó lợn ấy”. (BHTK).

Quýnh bị đày đi Quảng Đông (có sách nói là Sơn Đông). Tháng 3-1790, nhân xa giá vua Thanh đi Đông tuần, Quýnh được gặp Càn Long. Càn Long bảo: “Chúng bay không vì sự thịnh suy mà tiến thoái, khá khen lòng thành giữ trung nghĩa. Trẫm không nỡ khép tội”. Nhưng lại vẫn ép: “Chủ các ngươi đã xin yên ổn ở lại Trung Quốc, lũ các ngươi giốc lòng cùng theo, thì nên lập tức gọt đầu gióc tóc, đổi đồ mặc để chờ mệnh lệnh” (BHTK).

Nhà Thanh đưa Quýnh lên Yên Kinh. Tại đây chúng vẫn tiếp tục ép Quýnh gọt đầu gióc tóc. Quýnh vẫn chống lại. Quýnh thuyết phục bọn quan lại nhà Thanh rằng chữ trung mình đã không giữ được thì xin cho về phụng dưỡng mẹ già để vẹn chữ hiếu. Bọn chúng bảo: “Chúa các anh ở đây, mà các anh không theo, thế thì trung được sao?”. Và bố trí cho vua tôi gặp nhau.
Tại cuộc gặp, các quan nhà Thanh cố lấy lời khéo dỗ vua Lê bảo bọn Quýnh cắt tóc. Bọn Quýnh khóc, lạy mà nói rằng: “Bọn Quýnh sống làm tôi nhà Lê, chết làm ma nhà Lê. Ngoài ra thì không phải sở nguyện” (BHTK).
Các quan nhà Thanh mắng: “Mệnh chúa anh, anh cũng không theo. Ấy há là đạo của kẻ làm tôi sao?” (BHTK). Quýnh trả lời: “Bổn phận kẻ làm tôi thờ vua vốn phải theo mệnh, nhưng cũng phải theo lẽ buộc đừng theo. Nếu có thể nhờ vậy mà không phục mệnh vua, thì ấy cũng là theo mệnh vua đó. Nay, cái mệnh bảo cắt tóc, ở miệng thì là mệnh, nhưng trong tâm thì không phải là mệnh. Bọn Quýnh nguyện theo cái mệnh trong tâm của chúa mình, kẻo chúa cũng bất đắc dĩ mới phải làm cái sự (các ngài) yêu cầu đó mà thôi” (BHTK).

Bọn quan nhà Thanh tiếp tục giam lỏng Quýnh. Cuối năm đó lại dụ Quýnh: “Cạo đầu thì vua tôi cha con sẽ đoàn tụ vui vẻ cùng nhau. Sao mà cứ một mực ngây ngốc, không chịu theo gần nhân tình đến thế?”. Quan bộ đường đề thẩm, chức thượng thư là Hồ Quý Đường, bảo rằng: “Các anh nếu không cạo tóc thì sẽ chết già trong ngục, chôn thây theo sở nhà tù. Cắn rốn (hối hận) sao kịp?” (BHTK).

Quýnh và ba người nữa tiếp tục bị giam. Đầu năm 1799, Quýnh lại làm tờ tâu:

“Chúa cũ là tôi con thiên triều. Quýnh là dân của chúa cũ, thì không những nghĩa và lý đáng phải tránh làm dân Nguyễn Huệ, mà tấc lòng tôi cũng không thẹn. Cúi xin trời che, đất chở, khí xuân nuôi, lòng bể chứa, bằng lòng cho bọn Quýnh về làm tên dân ở biên giới Lưỡng Quảng, được qua lại (đường ranh) buôn bán gần chỗ an trí. May chi được thăm viếng mẹ già và nuôi nấng, thì không còn điều gì oán tiếc. Nếu sức có thể đem gia quyến tới ở nội địa, thì cũng xin được tuỳ tiện mà làm…” Quan tả thị lang họ Hùng bảo: “Phải xin cắt tóc và xin cho ở cạnh doanh An Nam. Nếu không như thế, thì sẽ bị đưa an trí ở Nhiệt Hà. Các anh xin điều nào?”.

Bọn Quýnh lại trả lời như trước rằng:

“Xin thả ra để đem thân xác về. Được thế thì nguyện cắt tóc để tạ ơn trời. Nếu không được thế, thì xin giữ tóc để hợp lẽ trời” (BHTK).

Tuyệt vọng

Lại nói về Lê Chiêu Thống, trong thời gian ở Yên Kinh vẫn tiếp tục dâng biểu xin nhà Thanh cho viện binh về nước khôi phục nhà Lê. Nếu không được thì cũng cho mượn 2 châu Tuyên Quang, Hưng Hóa để xây dựng lực lượng, hoặc lẻn vào Gia Định cầu viện Nguyễn Ánh. Bọn quan nhà Thanh thì luôn tìm cách dối quanh để khất lần. Có lúc chúng bảo cho mượn đất Khâm Châu (Quảng Đông), có lúc bảo cho về Tuyên Quang. Có lần, bực quá, một tên dắt ngựa của vua Lê là Nguyễn Văn Quyên, phải chửi: “Bọn chó Ngô vô lễ, dám làm nhục vua ta”, rồi lấy gạch ở sân ném bừa vào bọn chúng. Đám quân lính giữ vườn nổi giận, xúm lại đánh Văn Quyên gần chết, đoạn bắt giam một tháng, Văn Quyên nhân thế bị bệnh mà chết.

Một người con của Càn Long biết sự tình của vua tôi Lê Chiêu Thống, có ý thương xót, liền khuyên Hòa Khôn lời lẽ phải chăng. Khôn tâu lại với vua, anh này liền bị đánh đòn, sau sinh bệnh chết. Từ đấy, vua Lê không còn dám nói đến việc xin quân cứu viện nữa, nhưng trong lòng uất ức khôn nguôi.

Mùa hè năm Nhâm Tý (1792), con đầu của vua Lê lên đậu rồi mất. Vua Lê lo buồn sinh bệnh, thoi thóp nằm liệt không dậy được. Năm sau, bệnh nhà vua càng nguy kịch, rồi mất (Càn Long thứ 58, 1792), thọ 28 tuổi.

Ngày 11-10, niên hiệu Gia Khánh nhà Thanh (1799), Thái hậu (mẹ Lê Chiêu Thống) cũng mất ở “Tây An Nam doanh”. Vua Thanh cho chôn cạnh lăng Lê Chiêu Thống.

Ngày mồng 4-4 năm Gia Khánh thứ 5 (Canh Thân, 1800), bọn Quýnh được thả ra khỏi ngục, dời đi ở cách phía tây kinh thành mười hai dặm, tại Lam xưởng an trí ở doanh Hoả Khí ngoài. Đầu tóc, ăn mặc được phép tự do. Phần mộ chúa cũ, được phép thăm viếng. Quýnh liền làm một bài thơ, trình quan bộ Hình và quan coi ngục. Bài thơ có câu rằng:

Kéo tóc khôn đền mưa móc mới,
Ngoảnh đầu sợ phụ núi sông xưa.

Tuy nhiên khoảng tháng 7-1883 lại bị bắt lại.

Trở về cố quốc

Năm Giáp Tý (1804), lúc này triều Tây Sơn đã mất, Nguyễn Ánh lên ngôi vua. Nhà Thanh cho Lê Quýnh cùng các quan tòng vong được đưa di hài Chiêu Thống về táng ở quê nhà và cho tất cả các người bề tôi trốn theo đều được về nước. Các bề tôi mở quan tài vua Lê Chiêu Thống (đã quàn 12 năm) thì thấy da thịt đã nát hết, chỉ có trái tim không nát, mà sắc máu hầu như vẫn còn đỏ tươi! (chi tiết này ghi trong HLNTC, không rõ thực hư thế nào).

Khi di hài vua Lê đưa về đến cửa ải, có bà hoàng phi của vua là Nguyễn Thị Kim nghe tin, liền từ Kinh Bắc lên cửa ải để đón linh cữu. Ngay từ hôm ấy, hoàng phi tuyệt thực, hằng ngày vật vã bên linh cữu mà khóc lóc. Ngày 23-8-1804, di hài đưa về đến Thăng Long, các quan thay hài cốt vua Lê sang một chiếc tiểu khác, thấy trái tim vẫn còn y nguyên.

Tế xong, hoàng phi đến trước hương án khóc lóc thảm thiết, rồi sau đó, uống thuốc độc tự tử. Người khắp nước ta và người Trung Quốc đều khen là bậc “tiết nghĩa”.

Các bề tôi trốn theo vua Lê, về sau, vào năm Tự Đức thứ 14 (1860), được nhà vua cho lập đền thờ ở phía tây thành Thăng Long, tại phường Thuỵ Chương, thuộc huyện Vĩnh Thuận. (Có tài liệu cho là ngõ 124, đường Thụy Khê, Hà Nội ngày nay). Chính giữa thờ Lê Quýnh (thuỵ là Trung Nghị), bên tả 11 vị, bên trái 11 vị, phía đông thờ 5, phí tây thờ 5. Như vậy tất cả gồm 33 người, đều được gọi là “Cố Lê tiết nghĩa thần” (các bầy tôi tiết nghĩa đời Lê) và ngôi đền cũng đề là “Cố Lê tiết nghĩa từ” (đền thờ các bậc tiết nghĩa đời Lê).

Theo chúng tôi, Lê Quýnh và một số “tiết nghĩa” nói trên chỉ đáng khen mỗi việc kiên quyết không gọt đầu gióc tóc như người Thanh, dù bị tù đày, đe dọa, mua chuộc thế nào, chứ hành động bán nước là không thể tha thứ. Mặt khác, tình cảnh của họ cũng như vua Lê những ngày sống lưu vong và bị giam cầm trên đất Trung Quốc cũng có phần đáng thương. Nhận định về Bắc hành tùng ký, nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Na viết: “Tác giả đã ghi lại tâm trạng đau khổ, uất ức, tủi nhục của mình nói riêng, của vua tôi nhà Lê nói chung trong những ngày sống trên đất Trung Hoa. Tác phẩm như một tấm gương phản tỉnh những ai có ảo tưởng “phục quốc” bằng con đường dựa vào người nước ngoài”[ii].

Đào Tiến Thi

Filed under: Dân Luận

TS Trần Nhơn – Giáo dục vẫy vùng chẳng được đâu!

Chúng ta có một nền giáo duc
Bắt nguồn từ triết lý sai lầm.
Lấy tiêu chí vâng lời, đồng phục
Làm thước đo Trí Dũng, Tài Tâm.

Cặp sách nặng đè vai cháu nhỏ,
Nghị quyết dày cột cổ lão sư.
Giáo dục vương triều tuyên huấn đỏ
“Dạy” càng nhiều xã hội càng hư.

Bởi giáo dục nghèo nàn, buồn tẻ,
Trích cú tầm chương, vẹt thuộc lòng.
Bầy sâu mọt giáo điều, nô lệ,
Chẳng cần “chuyên”, miễn được là “hồng”.

Giáo dục kỵ kiên điều khác biệt,
Sợ đa nguyên, xét lại, hoài nghi.
Yêu đồ giả, ngại dùng của thiệt,
Ghét phê bình, độc lập tư duy.

Nền giáo dục chẳng cần thực học,
Chạy theo thành tích, sính văn bằng.
Nhiễm sắc thể Lê nin tà độc
Cấu thành gien toàn trị lai căng.

Đảng trị bẻ ghi nền giáo dục
Rẽ qua đường đào tạo thần dân.
Ngày nay lời Tuyên ngôn lập quốc
Mùa Thu Tháng Tám nhạt phai dần.

Giáo dục giao hòa “văn hóa Đảng”,
Giáo dục suy – văn hóa lụi tàn.
Khi giáo dục rơi vào khủng hoảng,
Loạn trào “văn hóa phản nhân dân”.

Phác họa đôi điều nền giáo dục,
Bức tranh buồn thực trạng, nguyên nhân.
Đau quốc nạn, bẽ bàng quốc nhục
Kéo nguy cơ Bắc thuộc đến gần.

Nền giáo dục nằm trong tổng thể
Ao tù ý thức hệ “ngu lâu”.
Nước còn nhuộm bẩn màu chuyên chế,
Giáo dục vẫy vùng chẳng được đâu!

Tháng 1/2012

TS Trần Nhơn

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận

Đào Hiếu – Vân Tiên ngồi núp bụi môn…

Truyện kể rằng ngày xưa có chàng thư sinh tên là Lục Vân Tiên, văn võ song toàn, trên đường ra kinh ứng thí chàng gặp bọn cướp Phong Lai đang uy hiếp một chiếc kiệu. Lúc ấy Lục Vân Tiên đi hai tay không nên chàng bèn bẻ cành cây làm vũ khí đánh đuổi bọn cướp, giải cứu người ngồi trong kiệu.

Vân Tiên ghé lại bên đàng
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô
Kêu rằng bớ đảng hung đồ
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân

Sau đó:

Vân Tiên tả đột hữu xung
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dương

Khi bọn cướp tháo chạy, Vân Tiên đến gần chiếc kiệu thì mới biết người mình vừa cứu là một người đẹp tên Nguyệt Nga.

Giả sử lúc đó Vân Tiên sợ bọn cướp, hoặc vì “vô cảm” dửng dưng trước tội ác mà phớt lờ bỏ đi thì chẳng ai thèm đọc Lục Vân Tiên cả. Việt Nam mất một Nguyễn Đình Chiểu, mất luôn tác phẩm và nhân vật Lục Vân Tiên. Cũng may cả cụ Đồ Chiểu lẫn Lục Vân Tiên đều là người quân tử (mà ngày nay người ta quen gọi là “trí thức”) nên thần tượng Lục Vân Tiên mới được ngưỡng mộ đến bây giờ.

Tóm lại Vân Tiên là một người “trí thức thứ thiệt”. Cái điều làm nên một Lục Vân Tiên trí thức chính là thái độ “kiến nghĩa bất vi vô dõng dã, lâm nguy bất cứu mạc anh hùng” (thấy việc nghĩa mà không làm thì không phải là “dũng”, gặp cảnh nguy nan mà không cứu thì không phải là anh hùng.)

Vậy thì chúng ta có gì phải cãi cọ dài dòng về “trí thức”?

Nếu một người “văn võ song toàn” như Vân Tiên mà “kiến nghĩa bất vi” thì dù sau này anh ta có đỗ trạng nguyên cũng chỉ là một phường giá áo túi cơm mà thôi. Nếu như lúc ấy Vân Tiên thấy Nguyệt Nga “lâm nguy” mà anh ta lại “bất cứu” thì sau này gặp lại Nguyệt Nga cũng bị nàng nhổ vào mặt cho dù lúc ấy Vân Tiên đã đỗ tiến sĩ và làm quan lớn.

Những kẻ có chút học vị, chút thành công đã vội tự nhận mình là trí thức, tuyên bố vung vít, phủ dụ tùm lum nhưng họ quên rằng trí thức là danh hiệu rất cao quý, nó là sự kết hợp giữa hai ý niệm “học giả” và “anh hùng” vì vậy các anh chàng có chút học vị này nọ khoan hãy mơ mộng làm trí thức đã, mà hãy gắng sửa mình để làm người. Vì làm người cũng đã khó lắm rồi. Bởi vì nếu hôm ấy Lục Vân Tiên mà phớt lờ bỏ đi thì anh ta cũng không đáng mặt làm người, nói chi tới chuyện trí thức hay không trí thức.

Một thuộc tính rất quan trọng nữa của trí thức là biết xấu hổ. Đó là trường hợp của nhiếp ảnh gia nổi tiếng thế giới Kevin Carter.

Kevin Carter (sinh: 13.9.1960 – mất: 27.7.1994) phóng viên ảnh, công dân nước cộng hòa Nam Phi. Ông chụp bức ảnh con kền kền lẽo đẽo đi theo một bé gái da đen sắp chết đói để chờ em chết thì ăn thịt. Bức ảnh đó được chụp vào khoảng đầu tháng 3.1993 tại làng Ayod, miền Nam Sudan. Sau đó tờ The New York Times đã mua lại và công bố vào số báo ra ngày 26.3.1993. Ngày 12.4.1994 (tức hơn một năm sau khi ảnh được công bố) Carter được thông báo thắng giải Pulitzer.

Nhưng ngày 27.7.1994 Kevin Carter tự tử vì bị dư luận lên án đã không cứu em bé mà chỉ lo chụp hình rồi bỏ đi.

Kevin Carter đã tự sát vì biết xấu hổ. Nhưng với hành động tự sát này, anh thực sự là một người trí thức.

Bức ảnh do Kevin Carter chụp đoạt giải Pulitzer và cũng là nguyên nhân khiến ông phải tự sát

*

Còn một giả định cuối cùng về Lục Vân Tiên, tuy hơi “tiếu lâm” nhưng rất quan trọng, bởi vì ở Việt Nam hiện nay có vài kẻ tự nhận mình là trí thức đã rơi vào trường hợp giả định này. Đó là:

- Vân Tiên không xông vào cứu Nguyệt Nga, Vân Tiên cũng không phớt lờ bỏ đi, nhưng Vân Tiên lại “ngồi núp bụi môn” chờ cho bọn cướp Phong Lai lột sạch vòng vàng, nhẫn kim cương, bông tai hột xoàn, laptop, điện thoại di động…và “vui vẻ” với Nguyệt Nga xong, bỏ đi hết, thì chàng ta mới xuất hiện để “hưởng xái”. Hành động “núp bụi môn để chờ hưởng xái” này, giang hồ gọi là “cơ hội” và trong Blog Quê Choa của Nguyễn Quang Lập được mô tả qua một lời nhắn:

“Phát biểu của Châu, dù vô tình đi chăng nữa, sẽ làm cho đám trí thức trùm chăn được thể vênh vang, tiếp tục trùm chăn kĩ hơn nữa, trong khi vẫn có cớ để dè bĩu và chỉ điểm những trí thức chân chính.”

Đó là Nguyễn Quang Lập. Còn ở cái xứ Bình Định của tôi thì trong dân gian có lưu truyền câu ca dao tiếu lâm (chỉ để đùa chơi) về Lục Vân Tiên như sau:

Vân Tiên ngồi núp bụi môn

Chờ khi trăng lặn …SỜ VAI Nguyệt Nga

Nghe hai câu ca dao hài hước này chắc chúng ta hết mơ được “phong hàm trí thức”. Có lẽ chúng ta nên cố gắng sửa mình để sống cho ra con người và đừng có “núp bụi môn, chờ khi trăng lặn” đã là quý lắm rồi.

Đào Hiếu

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận

Trí thức, tự do, và công lí

Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn:

Hôm nay, tôi muốn giới thiệu cùng các bạn bài viết về tri thức của Ts Nguyễn Đình Đăng (Nhật). Trong bài này, anh Đăng thuật lại vài giai thoại thú vị về bàn luận trí thức, mà lần đầu tiên tọi được biết. Anh còn trình bày 10 dấu hiệu (mà tôi hiểu là “việc làm”) của người trí thức theo Vitaly Tepikin. Chiếu theo 10 việc làm này thì chắc VN có rất ít trí thức. Tôi đăng lại dưới đây và hi vọng các bạn sẽ có một món ăn tinh thần bổ ích. Tựa đề là tôi đặt (còn nhớ đường Tự Do và Công lí ở Sài Gòn?), nhưng tựa đề gốc của anh Đăng là “Trí thức”.

Trong bài này, anh Đăng có nhắc đến cuộc di tản sau 1975 chưa từng có trong lịch sử Việt Nam. Nhân kỉ niệm 30 năm tôi định cư ở Úc, đọc những dòng chữ của anh làm tôi cảm động. Tôi cũng là một trong những người trong làn sóng lịch sử đó. Hàng trăm ngàn người đã chìm xuống lòng Biển Đông. Biết bao nhiêu thảm trạng ập đến những người Việt trong hành trình vượt biên. Lên đến bờ cũng chết và bỏ lại thân xác ở đất khách quê người. Tôi không bao giờ quên những đồng hương (trong đó có anh Hai tôi) đã nằm xuống ở Thái Lan, Mã Lai, Nam Dương. Đúng là một cuộc di tản qui mô lớn chưa bao giờ có trong lịch sử Việt Nam. Nhưng không có ai của Nhà nước chính thức ghi nhận sự kiện này. Tôi chưa bao giờ nghe/đọc một người từ miền Bắc nhắc đến sự kiện này. Anh Đăng là người đầu tiên nói đến cuộc di tản này với cái nhìn khách quan và nhân bản. Chính vì thế mà tôi cuốn hút theo bài viết, dù những gì anh ấy nhắc chỉ là một đoạn văn.

Đoạn cuối bài viết có một câu tôi thấy tâm đắc: “Rõ ràng bạn không thể vừa được người ta cấp xe sang (hay tặng nhà to) lại vừa có Tự Do (hay Công Lý). Bạn chỉ có thể chọn một trong hai thứ đó. Lập luận rằng cưỡi xe BMW mới tiến được hoặc tiến nhanh hơn tới Công Lý (hay Tự Do) là ngụy biện, tự dối mình và lừa dối người khác. Đặc biệt, nếu bạn là một người lao động trí óc theo một chuyên môn nào đó, việc bạn chọn cái gì sẽ tự động xếp bạn vào hàng ngũ những ‘trí thức dự khuyết’, hay vào đám học giả xu thời đang ngày càng lạm phát trên đất nước này.”

Nói theo tiếng Anh là anh Đăng đã “just right to the point”!

Xin nói thêm rằng anh Đăng là một người đa tài. Thật sự đa tài. Anh là nhà vật lí có nhiều công trình nghiên cứu đẳng cấp giáo sư. Nhưng hơn thế nữa, anh còn là một hoạ sĩ tài hoa, từng có tranh triển lãm ở Việt Nam và Nhật. Anh là một nhà trí thức đúng theo nghĩa của một intellectual.

Nguyễn Văn Tuấn

Trí thức

Nguyễn Đình Đăng

Hồi còn là sinh viên năm thứ nhất (1976 – 1977) tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Maxcơva [1], một lần ngay trong giảng đường vào giờ nghỉ, chúng tôi được yêu cầu khai lý lịch để nộp cho giáo vụ trường. Đến mục thành phần giai cấp của gia đình, tôi viết “trí thức” (интеллигенция), lại còn “trầm trọng” ghi chú “cha: thầy giáo, mẹ: bác sĩ” (отец – учителъ, мать – врач). Petya, cậu bạn Nga của tôi, thấy vậy bảo: “Ê, tiểu tư sản! Xoá đi mày! Ghi như tất cả chúng tao đây này: рабочий (lao động, công nhân).” Thấy tôi có vẻ băn khoăn, cậu ta giải thích: “Chúng tao gọi thầy giáo và bác sĩ là những người lao động trí óc (работники умственного труда).”

*

Phải nói thẳng một cách sòng phẳng như thế này. Trong lịch sử nhân loại chưa có một chế độ độc tài nào lại tôn trọng trí thức. Độc tài và trí thức không khác gì lửa và nước. Tần Thủy Hoàng từng ra lệnh đốt Kinh Thi và Kinh Thư, chôn sống hơn 460 Nho sĩ. Sa Hoàng Nikolai Đệ Nhị từng căm ghét trí thức đến nỗi muốn loại bỏ từ “trí thức” khỏi từ vựng của tiếng Nga: “Trí thức là một từ ghê tởm,” ông ta nói. Nhà độc tài kế tiếp ông, lãnh tụ cộng sản Lenin còn tiến một bước xa hơn khi đã không ngần ngại sử dụng một trong những từ thiếu sạch sẽ nhất để gán cho trí thức: Lenin gọi trí thức là cứt. Trong thư gửi Maxim Gorky ngày 15/9/1919, Lenin viết: “Các lực lượng trí tuệ của công nông đang trưởng thành vững mạnh trong cuộc đấu tranh lật đổ tư sản và bọn đồng lõa, lũ trí thức – đầy tớ của tư bản, những kẻ tưởng mình là bộ não của quốc gia. Trên thực tế, bọn chúng không phải là bộ não mà là cứt.” [2].

Khác với từ intellectuals trong tiếng Anh, thường được dùng chủ yếu để chỉ những người có nghề nghiệp chuyên môn trong các lĩnh vực lao động trí tuệ nhằm phân biệt họ với những người lao động chân tay, khái niệm trí thức (интеллигенция) trong tiếng Nga được dùng cho tầng lớp của những người không đơn thuần chỉ có học và lao động trí óc, mà còn phải có tư duy phê phán, phải gánh vác những lý tưởng cao cả. Các tính năng chính của trí thức Nga trước cách mạng tháng 10 mang đặc thù của những cứu tinh trong xã hội, bao gồm:

1) sự quan tâm tới số phận của đất nước (trách nhiệm dân sự),
2) thái độ và hành động hướng tới phê bình xã hội, tới cuộc đấu tranh với tất cả những gì cản trở sự phát triển quốc gia (vai trò của những người gánh vác lương tâm xã hội), và
3) khả năng đồng cảm với những ai “bị xúc phạm và bị xỉ nhục” (cảm giác đồng cảm về đạo đức).

Vốn có truyền thống tự chịu trách nhiệm về tương lai của đất nước như vậy, nên một số trí thức Nga đã có ảo tưởng ngây thơ rằng họ có thể hợp tác với chính thể độc tài, thuyết phục những người cầm đầu để họ cải tổ theo chiều hướng tự do dân chủ. Họ chưa bao giờ thành công. Sau cách mạng tháng 10 Nga, các văn hào như Maxim Gorky và Vladimir Korolenko đã đích thân tới gặp Lenin với hy vọng thuyết phục ông ngừng khủng bố, nhưng họ đã thất bại.

Những người cầm đầu trong bộ máy quyền lực của chính thể cộng sản đã không bao giờ tha thứ thái độ “phản động” hay “phản cách mạng” của giới trí thức và đã nhanh chóng đàn áp họ. Thi sĩ nổi tiếng Nikolai Gumilev là nạn nhân đầu tiên. Năm 1921 ông đã bị buộc tội âm mưu chống lại chế độ Xô Viết và đã bị xử bắn. Cuộc đàn áp trí thức của chính quyền Xô Viết đã đẩy hàng loạt trí thức Nga di tản ra nước ngoài sau cách mạng tháng 10. Những đại diện xuất sắc của giới trí thức Nga thời đó, kể cả các triết gia và các văn hào lớn như Nikolai Berdyaev [3] – chủ bút tờ Vekhi (Вехи: Những cột mốc), cũng bị chính quyền trục xuất ra khỏi đất nước vào cuối năm 1922. Sự đàn áp này còn tiếp tục cho tới khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, với nhiều văn nghệ sĩ và trí thức bị tống giam, trục xuất, đày ải, trong đó có những cá nhân kiệt xuất như nhà vật lý Lev Landau (Nobel vật lý năm 1962, bị bắt giam 1 năm trong đợt thanh trừng 1936 – 1938), nhà thơ Iosif Brodsky (Nobel văn chương năm 1987, bị trục xuất năm 1972), nhà văn Alexandr Solzhenitsyn (Nobel văn chương năm 1970, bị bắt giam 11 năm tù 1945 – 1956, bị trục xuất năm 1974), nhà vật lý Andrei Sakharov (Nobel hoà bình năm 1975, bị bắt và bị quản thúc 6 năm 1980 – 1986), v.v…

Dưới chính thể cộng sản, Đảng cộng sản cai trị toàn xã hội, không cho phép bất cứ đảng phái đối lập nào khác tồn tại, chưa nói cạnh tranh quyền lực, và thẳng tay trừng trị mọi tư tưởng khác quan điểm do đảng áp đặt, chứ chưa nói tới hành động, mà những người cộng sản cho rằng có thể đe doạ địa vị thống trị của họ. Chỉ riêng chế độ Stalin – người kế thừa Lenin – đã hành quyết và đầy ải đến chết hơn 20 triệu người [4], gấp đôi số nạn nhân đã chết trong các lò thiêu người và trại tập trung của phát-xít Hitler. Chính thể cộng sản quả thật là chính thể độc tài tàn bạo nhất trong thế kỷ thứ 20.

*

Bài học đau xót của trí thức dưới chính thể cộng sản đầu tiên trong lịch sử nhân loại đã được lặp lại tại Việt Nam. Vào năm 1956, khi một số văn nghệ sĩ, luật sư, triết gia, bác sĩ, nhà giáo tại Hà Nội như Hoàng Cầm, Trần Dần, Nguyễn Hữu Đang, Lê Đạt, Phan Khôi, Tử Phác, Phùng Quán, Nguyễn Mạnh Tường, Trương Tửu, Trần Đức Thảo, v.v… lên tiếng đề nghị Đảng cộng sản (lúc đó lấy tên là Đảng Lao Động Việt Nam) tôn trọng tự do sáng tạo, hành xử theo luật pháp v.v., họ đã bị đàn áp thẳng tay trong vụ Nhân Văn Giai Phẩm. Cải cách ruộng đất, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh và vụ Nhân Văn Giai Phẩm là những đòn trí mạng giáng vào giới trí thức Việt Nam, và kết quả là đã “đào tận gốc trốc tận rễ” tầng lớp này trên miền Bắc. Còn sau năm 1975, Việt Nam là đất nước đã sinh ra cuộc di tản khổng lồ bằng thuyền khủng khiếp nhất trong lịch sử hiện đại [5] với hơn 1.6 triệu người bỏ quê hương di tản ra ngoại quốc, trong đó có hàng ngàn trí thức miền Nam [6].

Trên thực tế, nếu hiểu giới trí thức như khái niệm интеллигенция, thì Việt Nam từ đó không còn giới trí thức nữa. Thay vào đó, cụm từ “trí thức xã hội chủ nghĩa (XHCN)” đã ra đời tại miền Bắc XHCN, và sau đó cụm từ này đã chết yểu. Nó cũng tương tự như việc thay thế chủ nghĩa hiện thực trong văn học nghệ thuật bằng “hiện thực XHCN” tại Liên Xô trước đây mà nhiều nước trong khối cộng sản đã bắt chước. “Hiện thực XHCN” đã hoàn toàn phá sản sau khi Liên Xô sụp đổ. Câu chuyện tiếu lâm dưới đây, mà tôi từng được nghe trong thời sinh viên tại Liên Xô, đã nêu rõ thực chất của thứ “hiện thực” này.

Thành Cát Tư Hãn sau khi chinh phạt thế giới, đã trở thành bá chủ một đế quốc mênh mông trải dài từ bờ biển Đông tới lưu vực sông Danube. Tuy nhiên, trong một lần chinh chiến, ông ta đã bị mất một mắt. Có lần vị hoàng đế nhà Nguyên này ban lệnh tìm hoạ sĩ giỏi để vẽ chân dung cho mình. Hoạ sĩ thứ nhất được tiến cử tới yết kiến Thành Cát Tư Hãn, và đã vẽ hoàng đế nhà Nguyên với đầy đủ cả hai mắt tinh. Sau khi bức tranh được hoàn thành và được đem trình hoàng đế xem, Thành Cát Tư Hãn khinh bỉ nói: “Sao lại có cái thứ lãng mạn chủ nghĩa đồi bại thế này?”, rồi ra lệnh chém đầu hoạ sĩ. Hoạ sĩ thứ hai được vời tới. Rút kinh nghiệm thảm khốc từ hoạ sĩ trước, hoạ sĩ này đã vẽ Thành Cát Tư Hãn giống y như thực, tức là với một mắt tinh và một mắt chột. Thành Cát Tư Hãn liếc nhình bức tranh rồi phán: “Tự nhiên chủ nghĩa tục tằn!” Hoạ sĩ thứ hai cũng bị bay đầu. Hoạ sĩ thứ ba đã vẽ chân dung Thành Cát Tư Hãn en profil (chân dung nhìn nghiêng), chỉ thấy con mắt tinh, còn con mắt chột được che khuất trong nửa không nhìn thấy của khuôn mặt. Hoàng đế nhà Nguyên xem tranh và khen: “Đây mới thực sự là hiện thực xã hội chủ nghĩa!”, rồi truyền ban thưởng cho họa sĩ.

Trong tác phẩm “Trí thức và vai trò của nó trong quá trình văn hoá”, Vitaly Tepikin đã tổng hợp và đề xuất 10 dấu hiệu của giới trí thức hiện đại là [7]

1 – có lý tưởng đi trước thời đại, nhạy cảm với người xung quanh, lịch sự nhũn nhặn trong biểu hiện;

2 – tích cực lao động trí óc và liên tục tự học;

3 – ái quốc dựa trên niềm tin vào nhân dân và có tình yêu quê hương sâu sắc;

4 – sáng tạo không mệt mỏi và có lối sống giản dị đến khổ hạnh;

5 – độc lập, có khát vọng đạt tới tự do biểu hiện, và tìm thấy mình trong khát vọng đó;

6 – có quan hệ phê phán đối với chính quyền, lên án mọi biểu hiện của bất công, vô nhân đạo, phản nhân văn, phản dân chủ;

7- trung thành với niềm tin do lương tâm mình mách bảo, ngay cả trong những điều kiện khó khăn nhất, kể cả phải hy sinh quyền lợi bản thân;

8 – nhận thức thực tế một cách mơ hồ, dẫn đến dao động về chính trị và đôi khi có biểu hiện bảo thủ;

9 – Có niềm oán hận lớn trước những gì không thực hiện được trên thực tế hoặc trong tưởng tượng, kết quả là đôi khi trở nên hoàn toàn khép kín tự cô lập mình;

10 – Các nhà hoạt động chuyên môn trong các lĩnh vực khác nhau, và ngay cả trong cùng một lĩnh vực, thường hiểu lầm nhau, hậu quả là đôi khi nổi cơn ích kỷ hoặc bốc đồng.

Tepikin cho rằng một cá nhân có ít nhất một nửa số dấu hiệu trên đây có thể được gọi là “trí thức theo nghĩa đại khái của từ đó”. Chuyển sang ngôn ngữ Việt Nam đương đại, có thể tạm gọi những người thoả mãn 5/10 biểu hiện nêu trên là các “trí thức dự khuyết”.

Trong giới những người (thực sự) có học vấn của Việt Nam, đại đa số chắc hội đủ ba dấu hiệu cuối (8 – 10). Những người khoa bảng mà lúc đầu từng hoạt động chuyên môn nhưng sau bỏ để ra làm quan thì khó có thể giữ được các dấu hiệu 2, 4 – 10, nếu không nói rằng hai dấu hiệu còn lại (1 và 3) đối với những người này không phải lúc nào cũng đáng tin cậy.

*

Tương truyền, trong một lần thuyết giảng, triết gia cổ Hy Lạp Plato đã định nghĩa “con người là một động vật đi bằng hai chân và không có lông vũ.” Diogenes – một triết gia cổ Hy Lạp khác – nghe vậy bèn bắt một con gà, vặt sạch lông, thả vào giảng đường, rồi nói: “Các người hãy nhìn kìa, đó là Con Người theo định nghĩa của Plato!” Nghe nói Plato sau đó đã phải thêm “có móng rộng và bẹt” vào định nghĩa “Con Người” của mình.

Gẩn đây có một vài ý kiến của một số “Plato Việt Nam” muốn xác định lại các tiêu chí thế nào là trí thức. Ngay lập tức họ được các “Diogenes Việt Nam” lên tiếng sửa gáy. Đội quân các “Diogenes Việt Nam” rất hùng hậu, có tới cả ngàn. Thay vì sống trong thùng tô nô, họ sống trong các blog. Họ cũng không xách đèn đi tìm người lương thiện giữa ban ngày [8], bởi dường như đã biết trước câu trả lời. Họ lại càng không có cơ hội để làm như Diogenes khi gặp Alexander Đại Đế. Theo sử gia Plutarch, khi Alexander Đại Đế tới Corinth, những người đứng đầu thành phố và các triết gia đã lũ lượt kéo nhau tới yết kiến Alexander, chỉ riêng Diogenes vắng mặt. Alexander bèn đích thân đi tìm Diogenes, và thấy ông này đang nằm dài sưởi nắng bên cái thùng ông dùng làm chỗ ngủ. Khi Alexander Đại Đế hỏi: “Hỡi nhà hiền triết, ngươi có muốn ta làm gì giúp ngươi không?”, Diogenes đã trả lời: “Ngài hãy đứng tránh sang một bên để khỏi che lấp ánh mặt trời của tôi.” Các triết gia và đám tùy tùng của Alexander Đại Đế nghe vậy cười phá lên, trong khi chính Alexander Đại Đế nói: “Nếu ta không phải là Alexander thì ta đã là Diogenes.”

Giovanni Battista Tiepolo, “Alexander Đại Đế và Diogenes”, sơn dầu, 47 x 60 cm (1770). Bảo tàng Cung điện Yusupov tại Saint Petersburg.

Tới đây tôi chợt nhớ tới ca từ trong một bài hát của nhóm hip hop Dead Brez:

Bạn muốn có một chiếc Lexus hay Công Lý?

Một ước mơ hay của cải?

Một chiếc BMW, một chuỗi hạt xoàn, hay Tự Do? [9]

Ca từ này đúng hơn bao giờ hết tại Việt Nam đương đại. Rõ ràng bạn không thể vừa được người ta cấp xe sang (hay tặng nhà to) lại vừa có Tự Do (hay Công Lý). Bạn chỉ có thể chọn một trong hai thứ đó. Lập luận rằng cưỡi xe BMW mới tiến được hoặc tiến nhanh hơn tới Công Lý (hay Tự Do) là ngụy biện, tự dối mình và lừa dối người khác. Đặc biệt, nếu bạn là một người lao động trí óc theo một chuyên môn nào đó, việc bạn chọn cái gì sẽ tự động xếp bạn vào hàng ngũ những “trí thức dự khuyết”, hay vào đám học giả xu thời đang ngày càng lạm phát trên đất nước này.

Tokyo, 25/2/2012

Nguyễn Đình Đăng

Nguồn: blog Nguyễn Đình Đăng

Filed under: Dân Luận

Lạm phát thử thách tính ổn định tại Việt Nam

Bị dồn dập bởi nạn lạm phát triền miên ở vào hàng chục, tỉ lệ tăng trưởng kinh tế chậm chạm và tình trạng đình công của giới lao động, quá trình đổi mới kinh tế của Việt Nam đang có nguy cơ thất bại. Trong khi tháng này Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh sự cần thiết để giữ vững mức tăng trưởng “nhanh chóng và lâu dài”, những câu hỏi đang đặt ra về việc liệu Việt Nam có thể đạt được cả hai thứ trong cơn lốc kinh tế tài chính của thế giới.

Tỉ giá tiêu dùng đã tăng hơn 17% theo từng năm vào tháng Giêng, đánh dấu một trong những tỉ lệ lạm phát cao nhất trong một châu Á đang vươn lên. Trong cùng lúc ấy, sự tăng trưởng kinh tế từng phát triển nhanh chóng hiện đang bị chậm đi, giảm xuống còn 5,9% vào năm ngoái so với 6,8% vào năm 2010. Trong khi những quốc gia trong khu vực đã giảm tỉ giá lãi suất để kích thích tăng trưởng và bảo vệ nền kinh tế của mình tránh khỏi sự suy giảm nối dài tại Hoa Kỳ và châu Âu, tỉ lệ lạm phát cao có nghĩa là giới lãnh đạo Việt Nam có ít khả năng để nới lỏng chính sách tiền tệ. Tỉ giá lãi suất chính thức của Việt Nam hiện đang là 15%.

Phạm Chi Lan, một chuyên gia kinh tế Việt Nam, đã lưu ý trong một bài viết nghiên cứu gần đây rằng chính quyền đã đầu tư 253 nghìn tỉ đồng (12,3 tỉ Mỹ kim) chỉ trong 22 doanh nghiệp nhà nước vào năm ngoái nhằm mục đích khởi động lại nền kinh tế. Số tiền này nhiều gấp ba lần lượng cắt giảm chi tiêu 81 nghìn tỉ đồng của chính phủ, được Quốc hội công bố nhưng chẳng thực thi, bà Lan cho biết.

Trong cùng lúc đó, ngân hàng trung ương dự tính tổng tín dụng đã tăng khoảng 7% vào năm ngoái; các nhà phân tích độc lập tin rằng con số này hẳn phải cao hơn. Trong khi chính quyền giới hạn chi tiêu, tiền đồng nội tệ đã giảm giá so với đồng Mỹ kim, xuống hơn 7% trong cùng thời điểm các nội tệ của những quốc gia trong vùng lại tăng giá so với đồng Mỹ kim. Thống đốc ngân hàng trung ương Nguyễn Văn Bình cảnh báo rằng tờ đồng có thể suy yếu hơn nữa trong năm 2012.

Cho đến nay quá trình đổi mới của Việt Nam từ nền kinh tế bao cấp sang thị trường đã được hoan nghênh rộng rãi. Kể từ năm 1986, khi quá trình đổi mới vừa khởi đầu, theo những mức độ nhất định, tăng trưởng kinh tế và việc xoá đói giảm nghèo đã tăng nhanh hơn mọi nền kinh tế đang chuyển đổi, với sức tăng trưởng trung bình hàng năm ở mức 7% và số lượng người dân sống ở mức 1 Mỹ kim mỗi ngày đã giảm từ 63% trong năm 1993 xuống còn 22% trong năm 2006.

Với việc gia nhập vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007, Việt Nam đã trở thành một trung tâm gia công quan trọng ở trong mức độ khu vực lẫn thế giới, với những công ty đa quốc gia như Intel vào Canon đã có những đầu tư lớn vào quốc gia này. Trong năm 2010 đầu tư nước ngoài trực tiếp đã vượt hơn 10 tỉ Mỹ kim và có thêm những công ty sản xuất quốc tế thiết lập các nhà máy nhằm tận dụng giá nhân công rẻ và lực lượng lao động cần cù.

Tuy nhiên những nhà kinh tế như bà Phạm Chi Lan lại co rằng thành quả của những thập niên với mức tăng trưởng kinh tế nhanh đã không được chuyển đến giới dân chúng một cách hữu hiệu trong khi các nhà phân tích khác cho rằng khi lạm phát tăng nhanh hơn tỉ lệ tăng lương, đất nước này hiện đang bị đe doạ bởi mức độ bất ổn xã hội ngày càng tăng. “Việt Nam hầu như đã thất bại trong việc phân chia thành quả cho chính người dân của mình, nói gì đến những thành viên trong WTO,” bà Lan viết trong một bài báo đăng trên tờ Vietnam Financial Review.

Cụ thể là phân tích quan trọng của bà chỉ ra những yếu kém trong lĩnh vực công nghiệp, nơi một thành phần lao động hầu như không chuyên trước đây đã không hiểu biết và giờ đây đã thức tỉnh trước những luật lệ về người lao động được đưa ra để bảo vệ họ trước sự lạm dụng của giới tư bản.

Theo Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, đã có gần 900 cuộc đình công diễn ra trên khắp nước trong 11 tháng đầu năm ngoái, gần gấp đôi con số được báo cáo trong cùng kỳ năm 1910. Bộ này đã cho biết rằng đa số các cuộc đình công xảy ra là vì các doanh nghiệp đã “không tôn trọng luật lao động.”

Người lao động bị xiềng xích

Có khoảng 1,3 – 1,5 triệu người tìm việc làm mới tham gia vào lực lượng lao động Việt Nam mỗi năm, hầu hết làm việc trong lĩnh vực sản xuất. Hiện nay, khi xuất khẩu chậm đi vì kinh tế suy yếu ở Hoa Kỳ và châu Âu, chính quyền đang cảnh giác trước khả năng nhảy vọt về thất nghiệp và bất ổn trong giới lao động.

“Sự cần thiết để giải quyết nhu cầu của lực lượng lao động công nghiệp mới được nhà cầm quyền nhận thức như là ưu tiên chủ yếu trong thời điểm khủng hoảng kinh tế và bất ổn lạm phát, vốn đang đe doạ đời sống của những người thấp cổ bé miệng nhất,” Đỗ Tạ Khánh, người quản lý dự án tại Học Việc Nghiên cứu châu Âu tại Việt Nam (IES) cho Asia Times Online biết.

Vừa qua IES đã tổ chức một thăm dò chung tại các khu công nghiệp ở Hải Dương, Hà Nội và Vĩnh Phúc, nơi họ đã phỏng vấn 745 công nhân làm việc trong các công ty nước ngoài, các công ty cổ phần và công ty tư nhân chuyên hoạt động trong các ngành may mặc, ô tô và ngành hỗ trợ ô tô. Nghiên cứu này đã nhận diện được những thách thức mà chính phủ Việt Nam sẽ cần phải giải quyết để tránh những cuộc đấu tranh của người lao động lan toả mạnh hơn trong tương lai.

Theo kết quả thăm dò, đa số các lao động – đặc biệt là phụ nữ và dân nhập cư trong ngành may mặc và những công ty tư nhân khác – đều không nhận thức được những quyền lợi và nghĩa vụ cơ bản trong quan hệ lao động. Và họ cũng không quen thuộc với luật lệ quản lý đình công hoặc qui trình yêu cầu các công đoàn can thiệp. Trong một số trường hợp, đặc biệt là tại các công ty đầu tư từ nước ngoài, các công nhân phải trả tiền để được ưu tiên có việc làm và thường bị bắt buộc làm việc tăng ca với lượng thời gian vượt quá giới hạn cho phép là 200 giờ mỗi năm.

Việc quản lý kinh tế của chính phủ cũng đã góp phần vào sự bất mãn của người lao động. Việc chi tiêu ngân sách quá trớn đã đẩy tỉ lệ lạm phát lên quá 18% vào cuối năm ngoái, chính quyền đã tránh né việc tăng mức lương tối thiểu và khiến gia tăng thêm áp lực về giá cả. Gần 63% người lao động mà IES phỏng vấn đã nói rằng họ làm việc tăng ca để có thu nhập cao hơn, trong khi 32,2% lao động, đặc biệt trong những công ty được đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, đã phải làm tăng ca vì bị giới quản lý ép buộc.

Dù thế nào đi nữa, trong khi giá cả tăng nhanh hơn mức lương, người lao động Việt Nam đang bị bóp chẹt ở giữa. Trong bốn năm qua, các nhà bình luận và giới lãnh đạo tại những quốc gia phát triển lẫn đang phát triển đều hầu hết đổ lỗi cho các thị trường quốc tế cho những khó khăn kinh tế của mình. Tuy nhiên, trong trường hợp Việt Nam, cảm nhận của những người lao động Việt Nam được phỏng vấn là cội rễ của những khó khăn của họ là từ trong nước hơn là bên ngoài.

Trong khi nhiều người dân Việt Nam nhìn thấy được tiềm năng lớn chưa được khai thác của đất nước, sự thất vọng ngày càng tăng cao qua cảm nhận rằng chỉ có một nhóm nhỏ, thường có liên hệ với Đảng Cộng sản cầm quyền, đang thụ hưởng và tận dụng tiềm năng này. Cùng với giá cả tăng nhanh, sự ổn định xã hội mà cho đến nay vốn đang là nền tảng cho sức tăng trưởng, cải cách và sức hấp dẫn của Việt Nam như là điểm hẹn đầu tư sẽ không thể được xem thường nữa.

Nguồn: Roberto Tofani, Asia Times

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận

Thu Thảo – TRÍ THỨC, người là ai ???

Sau khi “hội thảo” bỏ túi với chồng và con (học cấp 1), tôi mạn phép xin thử định nghĩa “NGƯỜI TRÍ THỨC” theo suy nghĩ mộc mạc của giới bình dân tôi, như sau:

Người TRÍ THỨC là:

a) Người tương đối hội đủ các yếu tố: kiến thức (knowledge) + tấm lòng (heart) + giáo dục (education) + trong sáng (bright) + tôn trọng sự thật (truth) + dấn thân (action).

b) Bên cạnh đó, người trí thức còn phải biết dành những giọt nước mắt cho quê hương và có trái tim biết rung động, nhói đau trước thân phận của đồng loại và tha nhân.

(a) là điều kiện CẦN và (b) là điều kiện đủ, TÂM – TRÍ song hành.

Hay ít ra, người trí thức là người CÓ HIỂU BIẾT VÀ LÀM ĐÚNG VỚI TÂM THỨC CỦA MÌNH MỘT CÁCH CHỦ ĐỘNG, CHÂN THẬT, CHÍ KHÍ bằng TRỰC TIẾP HOẶC GIÁN TIẾP TÙY ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH qua lăng kính HƯỚNG THƯỢNG, HỮU TRÁCH & CHUYỂN ĐỘNG (move).

Người trí thức khác với nhà khoa học và nhà khoa bảng. Bởi nếu Nobel, người nổi tiếng có công chế ra chất nổ phục vụ chiến tranh, nếu Ông không dành trọn số tiền khổng lồ kiếm được của mình để lập giải thưởng Nobel phục vụ nhân loại, thì Ông có thể đơn thuần là NHÀ KHOA HỌC.

Galiléo quả quyết quả đất tròn, xoay quanh mặt trời và chấp nhận chết để bảo vệ sự thật. Nếu không can đảm bảo vệ chân lý ấy, thì Ông cũng có thể chỉ là nhà khoa học danh tiếng thôi.

Tổng thống Reagan bị ám sát, trên đường đưa đến bệnh viện, dù quá đau, Tổng thống Reagan vẫn gắng cười và nói đùa: “Khi nghe tiếng nổ, nếu tôi cúi xuống kịp thì không bị…”. Người ám sát Tổng thống Reagan được trắng án khi bác sĩ chẩn đoán bảo ông ấy có vấn đề về tâm thần. Nghe tin này, Tổng thống Reagan còn nói: “Tội nghiệp cho Ông ấy”. Rồi khi nhiều người Hoa Kỳ đề nghị bỏ đạo luật về tự do sử dụng súng, nhưng Tổng thống Reagan (người bị ám sát bằng súng) không đồng ý hủy bỏ Đạo luật này mà cương quyết bảo vệ nó.

Nếu Tổng thống Reagan tỏ ra giận dữ và “trả thù”, thì có thể Ông chỉ là một lãnh tụ thôi.

Qua trận động đất và sóng thần tại Nhật, hầu hết người Nhật, kể cả trẻ em, đã thể hiện tâm thức: hiểu biết, giáo dục, đồng loại…Đó không phải TRÍ THỨC thì là gì???

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, tự xem mình chỉ là “Người hát rong”, không khoa bảng, không “được” một giải thưởng nào của Nhà nước Việt Nam. Nhưng Ông là người dấn thân, biết rung động, biết nhói đau trước thân phận của con người và tha nhân.

Nếu Trịnh Công Sơn chỉ giỏi về ca từ và tiết điệu…thôi, thì Ông chỉ được người đời biết đến như là một nhạc sĩ giỏi.

Nhờ “tố chất TRÍ THỨC” thường được cài đặt (có khi mặc định) trong con người KHOA BẢNG, người có TÂM THỨC…nên Nobel, Galilé, Reagan, Trịnh Công Sơn, trẻ em Nhật…đã mặc nhiên “lập trình” như thế.

Ngược lại, Hoàng Cao Khải, người khoa bảng, nhưng hại dân hại nước, thì “lập trình” khác.

Ôn Gia Bảo, khi bị ném giày, ông tỏ ra giận dữ, trách móc và đòi Ban tổ chức xin lỗi. Còn Tổng thống Bush khi bị ném giày, thì ngược lại, Ông vừa tươi cười vừa nói đùa: “Theo tôi thì chiếc giày đó có cỡ số 40″, rồi Ông vui vẻ tiếp tục họp báo và chẳng hề trách móc gì.

Cái “TRÍ THỨC”, Nó, muôn hình muôn vẻ, có khi không thể đem ra “cân, đong, đo, đếm” hoặc phân tích soi rọi dưới kính hiển vi được, nhưng CẢM NHẬN thì không khó.

Như những ca từ trong nhạc phẩm của Trịnh Công Sơn, xin bạn CẢM NHẬN, đừng phân tích. Bạn sẽ thấy rung động đến từng thớ thịt, từng dòng chảy của máu trong tim…khi tâm thức mình trong sáng, hướng thượng.

***

Người trí thức cũng có khi coi nhẹ cái chết tựa lông hồng. Chứ sự “dè biểu”, “gấu luận” mà kể vô.

Xin lỗi, nói đùa tí cho vui, chứ đã là con NGƯỜI thì nên sống tử tế với nhau. Cần có một tấm lòng. Biết trãi lòng và bao dung. Trừ khi “Con giun xéo mãi phải quằn”. Còn SỰ THẬT (Truth) thì phải bảo vệ đến cùng, như Galiléo vậy, vì CHÂN LÝ thì bất biến!

Và bạn ơi, trong tình huống nào đó, tâm trạng khi đứng trước những hỗn man có tính đặc thù của xã hội, bài viết có từ “trí thức”, nếu viết hoa, thì chỉ là “cách hành văn” và là “ngu ý” cá tính của người viết muốn “bày tỏ” hoặc “ám chỉ” cái đã định danh trước để bạn đọc dễ “phân biệt” người trí thức (đúng nghĩa) với người trí thức (cuốn-theo-chiều-gió, quá cầu an, vô cảm) mà thôi, chứ không có ý gì “ghê gớm” lắm đâu quý bạn ạ.

Ví như, khi bạn viết “nó” (ngôi thứ 3) bình thường, nhưng bạn cũng có thể viết “Nó” để chỉ ngôi thứ 3 nhưng ám chỉ có “định danh trước” và cần nhấn mạnh. Mong quý bạn thông cảm!

Phần kết

Hình như “Nhân chi sơ tính bổn thiện”, con người sinh ra, ai cũng được tạo hóa “cài đặt” (setup) cái CỐT CÁCH, CHÍ KHÍ, RUNG ĐỘNG…rồi do năng lực “lập trình” và qua education của mỗi người nữa, mà nó muôn hình muôn vẻ đó thôi!

Song, ngoại cảnh và môi trường sống, có khi là “sát thủ không đầu” nguy hiểm số 1: tác động, bào mòn, thậm chí triệt tiêu cái CỐT CÁCH, CHÍ KHÍ, RUNG ĐỘNG…vốn có của con người, kể cả con người trí thức, khoa bảng…
Từ đó, cái “VÔ CẢM” được thể “phát tiết” và “lên ngôi”. Nói chi đến chuyện “…Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau…” !!!???

Thu Thảo

************************************

Entry này được tự động gửi lên từ Dân Luận, một số đường liên kết và hình ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa tại đây hoặc ở đây hoặc ở đây.

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress và Blogspot, mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp trục trặc… Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để gửi bài viết cho Dân Luận!

Filed under: Dân Luận